Ongeveer een kwart van de ADHD-kinderen heeft te maken met specifieke leerstoornissen. De grootste problemen treffen we aan bij kinderen met dyslexie (woordblindheid) en dyscalculie (rekenstoornis).
Specifieke leerstoornissen worden vaak pas vastgesteld aan het eind van groep 3 of in groep 4 als uw kind leert lezen, schrijven en rekenen. De school doet meestal pas nader onderzoek als haar leerling een te grote achterstand krijgt op de rest van de klas. Als de diagnose ADHD is gesteld, is het nuttig om nog eens goed te bekijken of er geen leerstoornis is. Als ADHD wordt behandeld en uw kind gaat niet naar verwachting vooruit, dan moet nog sterker worden gedacht aan een bijkomstige leerstoornis.
Slechte schoolresultaten leiden vaak tot faalangst en een negatief zelfbeeld, wat als het maar lang genoeg duurt, het hele leven kan beïnvloeden. Maar welke stoornissen bedoelen we dan en waar moet speciaal op worden gelet?

Niveau
In de eerste plaats moet het intellect van uw kind op het te verwachten niveau zijn. Als het lager is dan in de familie past (intelligentie is ook voor een groot deel bepaald door erfelijkheid), moet het niveau beoordeeld worden. Meestal zult u als ouders daarbij wel herkennen of het IQ normaal is. Dat wil nog niet zeggen dat het verstand ook goed gebruikt kan worden. Vaak geven ouders aan 'dat er niet uitkomt wat erin zit' en dat de reden van de slechte cijfers niet de intelligentie zal zijn. In twijfelgevallen moet er daarom een niveaubepaling worden gedaan, maar pas op: bij ernstige ADHD kan deze door concentratieproblemen wel eens een lager IQ-getal geven, dat uw kind een deel van zijn leven blijft achtervolgen. Hertesten mét medicatie is soms nodig! Overigens kan ook een te hoog IQ tot problemen leiden (zie het volgende hoofdstuk, de paragraaf over hoogbegaafdheid).
Als uw kind niet op het goede niveau functioneert, kan hij (ook) gefrustreerd, agressief, ongelukkig of faalangstig worden. Dit beeld kan overeenkomsten vertonen met ADHD, maar moet hiervan onderscheiden worden. De behandeling moet dan ook niet bestaan uit medicatie (helpt ook niet) maar uit het aanbieden van onderwijs op het goede niveau.

Dyslexie
Er zijn verschillende vormen van dyslexie (woordblindheid), die elkaar deels overlappen. Al vroeg blijkt uit aanwijzingen dat er iets niet goed loopt, maar de diagnose wordt vaak laat, soms zelfs helemaal niet gesteld.
Dyslectische kinderen hebben vaak een lichte taalachterstand, zij praten wat later dan gemiddeld en hebben een kleinere woordenschat. Zij leren liedjes moeilijker uit hun hoofd, draaien klanken en woorden om, en maken vanaf groep 3 veel meer spelfouten dan hun leeftijdsgenoten. Het leestempo is laag en dictees zijn erg moeilijk voor een dyslecticus. Als uw kind op school met lezen en spellen meer dan dertig procent achterloopt op het gemiddelde, wordt vaak pas aan dyslexie gedacht. De regel is echter: als uw kind in groep 3 of 4 een achterstand heeft in lezen en spellen en die achterstand verbetert niet met extra begeleiding, dan kan een test worden gedaan. Ook het CED doet goede en uitgebreide testen, waarbij zij tevens de behandelingsplannen begeleiden en evalueren. De kosten hiervan worden gedekt uit het schoolbudget. Een dyslexieverklaring kan afgegeven worden door een orthopedagoog (met speciale vergunning), terwijl de verzekering de diagnostiek en de behandeling vergoedt. Deze verklaring is zeer zinvol omdat uw kind dan extra tijd bij Cito-toetsen kan krijgen of een laptop met spellingscorrectie. Dit is ook voor het middelbaar onderwijs zeer zinvol. Bij het eindexamen mag de leerling gebruikmaken van extra tijd. Weer Samen Naar School (WSNS) heeft een dyslexiebeleid geformuleerd (protocol Leesproblemen en dyslexie) dat op een aantal scholen gebruikt wordt. Sommige kinderen zeggen baat te hebben bij een speciale bril en er bestaat ook een leespen die voor bepaalde kinderen voordelen biedt. Luisterboeken uit de blindenbibliotheek zijn voor ernstige dyslectici een uitkomst. Ook bestaan er makkelijk-lezen-boeken, waarbij het onderwerp wel op het niveau van het kind is.

Dyscalculie
Moeite met rekenen in de vorm van dyscalculie is veel minder bekend en wordt soms pas later ontdekt. Uw kind heeft daarbij wel veel moeite met rekenen, maar het lezen en schrijven gaan goed. Sinds kort mogen dezelfde regels die voor dyslexie gelden ook toegepast worden op dyscalculie.

NLD of Non verbal Learning Disorder
Bij NLD heeft uw kind geen problemen met leren praten, integendeel. Hij heeft een goed geheugen en een grote woordenschat, komt voor zijn leeftijd zelfs wijs over en maakt een voorlijke indruk. Bij testen valt zijn 'verbale IQ' hoger uit dan zijn 'performale IQ', wat wil zeggen dat hij beter in taal is, dan in handvaardigheden. Zijn cijfers vallen erg tegen en dit kan ertoe leiden dat de leerkracht denkt dat zijn niveau te laag is voor een normale basisschool. Hij heeft vaak ook nog een onhandige motoriek en evenwichtsproblemen en kan moeilijker automatiseren, zoals noodzakelijk is bij het leren fietsen. Technisch lezen gaat goed, maar begrijpend lezen minder en sociale vaardigheden aanleren is ook niet zijn sterkste punt. Remedial Teachers kunnen dergelijke kinderen vaak vooruit helpen. Een-op-eencontact is nuttig.