Volgens de criteria van de DSM, een handleiding voor de diagnose van psychiatrische aandoeningen, kenmerkt ADHD zich door hyperactiviteit, impulsiviteit en concentratiestoornissen. Maar je mag het niet omkeren: als uw kind hyperactief is, hoeft het nog geen ADHD te hebben, en impulsieve en snel afgeleide kinderen zijn ook niet altijd ADHD'ers.
Als uw kind ADHD heeft, moet het ook nog voldoen aan een aantal nadere voorwaarden:
* de klachten zijn voor het zesde levensjaar begonnen;
* ze bestaan langer dan een half jaar;
* ze moeten in meerdere milieus voorkomen (dat wil zeggen dat uw kind er bijvoorbeeld thuis én op school last van moet hebben).
Als er geen sociale problemen of leerproblemen zijn, kunnen we moeilijk van ADHD spreken. Heeft uw kind mogelijk ADHD, dan moet het vergeleken worden met kinderen van dezelfde leeftijd en ontwikkelingsfase. Peuters en kleuters kunnen bijvoorbeeld druk en lastig zijn, maar dit valt vaak nog volkomen binnen de normale variatie van hun leeftijdgenoten. In een rommelig gezin kan daarnaast ook het gebrek aan structuur de hoofdoorzaak zijn van het drukke gedrag. En net zo goed hoeft er bij kinderen met een achterstand in ontwikkeling geen sprake te zijn van ADHD als zij impulsief of geprikkeld reageren. Overigens kunnen ook kinderen met een probleem zoals autisme wel degelijk tegelijkertijd ADHD hebben. Het is belangrijk dit te (h)erkennen omdat de combinatie gevolgen kan hebben voor de aanpak en de eventuele behandeling met medicijnen.
In de puberteit zijn er maar weinig kinderen die geen problemen geven. Uw puber moet zich immers losmaken van zijn ouders en dit gaat vaak gepaard met grensconflicten. Deze ruzies kunnen lijken op impulsiviteit zoals bij ADHD. Verder hoeft het feit dat uw kind op de middelbare school geen zin heeft in huiswerk of lastig is in de klas nog niet te betekenen dat hij naar de psychiater moet. Ook jongeren die zich niet weten te gedragen volgens de regels van onze maatschappij hoeven nog niet een psychiatrische stoornis te hebben. Soms gaan een heftige puberteit en opvoedingsproblemen samen, met veel ellende als gevolg. Adolescenten kunnen zelfs een gedragsstoornis hebben waarbij zij onder meer ongevoelig zijn voor autoriteit. Bij volwassenen heet dit antisociaal gedrag. Het leidt vaak tot contacten met politie en justitie (gedragsstoornis of 'conduct disorder', zie verder ook het hoofdstuk 'Andere aandoeningen bij ADHD').