Klachten ontstaan meestal op de kinderleeftijd, maar kunnen in principe op elke leeftijd beginnen. Eén van de genoemde klachten in de definitie is: kortademigheid, met piepen en hoesten. De klachten kunnen van dag tot dag, en zelfs per uur variëren. Patiënten reageren meestal goed op inhalatie met luchtwegverwijders, zoals salbutamol of terbutaline.
Vaak is er sprake van aspecifieke overgevoeligheid van de luchtwegen. Dat zijn klachten van benauwdheid en hoesten bij prikkeling van de luchtwegen, zoals bij inhalatie van rook, koude lucht, mist of parfum. Vooral bij kinderen kunnen klachten ook ontstaan bij lachen of huilen, of bij spanning in het algemeen.
Een andere uiting van overgevoeligheid is benauwdheid bij of na inspanning (inspanningsastma). Waarschijnlijk wordt dat vooral veroorzaakt door afkoeling en uitdroging van de luchtwegen vanwege de hyperventilatie die daarbij optreedt. Ook luchtweginfecties kunnen klachten uitlokken of verergeren. Dergelijke aspecifieke prikkels kunnen, als ze sterk genoeg zijn, bij iedereen leiden tot vernauwing van de luchtwegen. Maar bij mensen met astma is de reactie veel sterker en treedt die al op bij een nog relatief geringe sterkte doordat zij een chronische ontsteking in de luchtwegen hebben.
Dat is anders bij een allergische reactie in de luchtwegen. Allergie is een afwijkende reactie die wordt veroorzaakt door antistoffen (IgE) tegen een onschadelijke stof, zoals huisstof of gras (het allergeen). Iemand die niet allergisch is, heeft die antistoffen niet. Hij kan intensief contact hebben met het allergeen, zonder dat er enige reactie optreedt. Iemand met allergisch astma kan bijvoorbeeld hevig benauwd worden door het inhaleren van stof. Andere veelvoorkomende allergenen zijn gras (pollen), dieren zoals honden, katten en knaagdieren, schimmel, voedingsstoffen (vooral bij kleine kinderen), medicijnen of beroepsgebonden stoffen (zoals meel bij bakkers).

Hyperventilatie
Versnelde ademhaling kan leiden tot prikkeling van de luchtwegen en zo tot astmatische klachten. Hyperventilatie is in feite te veel en te diepe ademhaling. Het kan worden veroorzaakt door stress, maar dergelijke stress kan ook astmatische klachten verergeren. Veel mensen met astma hebben soms de neiging tot hyperventileren. Dat is een lastig fenomeen omdat de klachten moeilijk van astma te onderscheiden zijn. Anderzijds kan hyperventilatie leiden tot een astma-aanval. Het gebruik van een piekstroommeter kan helpen om deze twee fenomenen van elkaar te onderscheiden.

Astma-exacerbatie
De ernst van de klachten bij astma kan sterk variëren. Er is sprake van een exacerbatie als de klachten zo verergerd zijn dat er meer medicijnen moeten worden genomen gedurende minstens 24 uur. Soms moeten er dan alleen meer of vaker luchtwegverwijdende inhalatiemedicijnen genomen worden. Maar die werken niet altijd voldoende. In dat geval wordt een kuur met prednisolontabletten voorgeschreven; thuis, of bij meer klachten, in het ziekenhuis.

Andere organen
De bronchiën zijn vaak niet de enige aangedane organen bij mensen met astma. Veel patiënten hebben ook last van een chronisch verstopte neus of van een loopneus. De hogere luchtwegen zijn sterk verwant aan de lagere luchtwegen, en ook hier kunnen aspecifieke en allergische (over)gevoeligheidsreacties optreden. Een duidelijk voorbeeld daarvan is hooikoorts bij graspollenallergie.
Door langdurige zwelling van de slijmvliezen van de neus en keel kunnen ook de bijholten (sinussen) worden aangedaan. De bijholten zijn ook bekleed met hetzelfde, overgevoelige slijmvlies. Een zwelling van het slijmvlies veroorzaakt verstopping en onvoldoende drainage, waardoor vocht en slijm niet meer kan worden afgevoerd. Zo kan een (chronische) sinusitis ontstaan. Astmatische klachten kunnen verergeren door een ontsteking in de hogere luchtwegen. Daarom wordt ernaar gestreefd om de ontsteking in zowel de lagere als de hogere luchtwegen doeltreffend te behandelen.
Ten slotte hebben mensen met allergie vaak eczeem. Door allergie of overgevoeligheid kan er jeuk, roodheid en verdikking van de huid optreden, vooral aan de handen, elleboog- of knieholtes.

Chronische ontsteking bij astma
De luchtwegen van patiënten met astma vertonen een chronische ontsteking met een aantal karakteristieke kenmerken. Het slijmvlies is verdikt, er is meer slijmproductie en in het slijmvlies zijn meer witte bloedcellen aanwezig dan normaal.
Mensen met allergisch astma produceren antistoffen (IgE) tegen de stof waar ze allergisch voor zijn (het allergeen). Dit IgE bindt aan de mestcellen in het slijmvlies van de luchtwegen. Wanneer de patiënt het allergeen inademt, bindt dat aan het allergeenspecifieke IgE op de mestcel. Deze scheidt hierdoor een aantal stoffen uit die een ontstekingsreactie veroorzaken. Sommige van die stoffen (zoals histamine) zullen onmiddellijk leiden tot vernauwing van de luchtwegen door zwelling van het slijmvlies en spasme van de spiercellen om de luchtwegen. Andere ontstekingsfactoren (cytokinen) kunnen aan de chronische ontsteking bijdragen.





Het vóórkomen van eosinofiele granulocyten (eosinofielen) in de luchtwegen is kenmerkend voor astma. Eosinofielen kunnen een aantal agressieve stoffen uitscheiden die tot beschadiging van het epitheel en slijmvlieszwelling leiden.
Sommige mensen met astma hebben geen allergie (niet-allergisch of intrinsiek astma). Deze vorm van astma ontstaat vooral op latere leeftijd en gaat vaak gepaard met meer of ernstigere klachten. Bij deze mensen vind je in grote lijnen dezelfde ontstekingsprocessen in de luchtwegen, in het bijzonder de aanwezigheid van T-lymfocyten en eosinofielen. De uitlokkende factor is hierbij niet duidelijk. Mogelijk spelen lokale allergische processen mee die niet in het bloed aan te tonen zijn.
Behalve deze immunologische processen dragen ook een toegenomen slijmproductie en een veranderde regulatie van de zenuwen van de spiercellen bij tot vernauwde luchtwegen. Beide zijn waarschijnlijk een gevolg van de toegenomen ontsteking in de luchtwegen. Slijmproductie en lokale zenuwen kunnen namelijk gestimuleerd worden door ontstekingsmediatoren.