In samenwerking met :  

Astmafonds


 Inloggen
> registreren
lettergrootte: A  A  A
Oorzaken

Allergie
Zoals hierboven al is genoemd, zijn de meeste mensen met astma allergisch en kunnen allergische reacties leiden tot chronische luchtwegontsteking.
Eén van de meest voorkomende vormen van allergie is die voor huisstofmijt. Dit is een klein, spinachtig beestje, dat je nauwelijks kunt zien. Het voedt zich met menselijke huidschilfers en houdt van een warme omgeving. Het voelt zich prima in stof en kleden van huizen met centrale verwarming. Het contact met de huisstofmijt en zijn uitwerpselen kan beduidend worden verminderd door ervoor te zorgen dat het huis schoon is, dat er gladde vloerbedekking ligt en dat er geen zware gordijnen of stoffen meubels zijn. Een belangrijke bron is ook het bed. Verreweg het beste zijn een synthetisch kussen en dekbed, en een latex matras. Speciale allergeendichte hoezen verminderen de blootstelling aan het allergeen. Het is echter niet zeker dat dit leidt tot vermindering van de klachten.

Erfelijkheid
Astma is erfelijk. Dat wil niet zeggen dat het kind van iemand met astma ook astma zal krijgen, maar in bepaalde families komt meer astma voor. Hieruit blijkt dat het een complexe vorm van erfelijkheid is waarbij ook omgevingsfactoren een rol spelen. Een onderzoek met tweelingen leidde tot schattingen dat de bijdrage van erfelijke factoren ongeveer 35 tot 70% is. Er is nog niet één locatie op een chromosoom of gen gevonden dat verantwoordelijk is voor astma of allergie. Wel is er in 2002 een gen gevonden dat heel sterk gekoppeld is aan bronchiale overgevoeligheid; het ADAM-33. De functie van dit gen is nog niet helemaal duidelijk, mogelijk is het betrokken bij eiwitafbraak en cel-celinteracties. Dat zijn processen die van belang zijn bij lokale ontstekingsprocessen in de luchtwegen.

Infecties
De klachten bij astma kunnen sterk variëren. Infecties aan de luchtwegen, zoals verkoudheidsvirussen, zorgen voor een toename van de klachten. Dit kan komen doordat de allergische ontsteking zorgt voor onvoldoende afweer tegen het virus. Hierdoor neemt de lokale ontsteking in de luchtwegen toe en worden de virussen niet snel genoeg uitgeschakeld. Anderzijds kan de virusinfectie ook leiden tot een verhoogde gevoeligheid voor allergische en aspecifieke prikkels.
Infecties spelen waarschijnlijk ook een belangrijke rol bij het krijgen van een allergie en astma op zeer jonge leeftijd. Grote epidemiologische onderzoeken hebben laten zien dat allergie en astma de laatste decennia veel meer voorkomen in de westerse wereld. Er lijkt een relatie te bestaan met de veranderingen in hygiëne en de leef- en woonomstandigheden. Frequente luchtweginfecties en opgroeien in grote gezinnen is geassocieerd met het minder voorkomen van astma. Ook bij kinderen die opgroeien op het platteland, vooral in een omgeving met veel dieren, wordt minder astma en allergie gevonden. De hierop gebaseerde hygiënetheorie suggereert dat infecties en een minder schone omgeving beschermen tegen de ontwikkeling van een allergie. Dit kan worden verklaard doordat infecties leiden tot activatie van Th1-lymfocyten die de bacteriën en virussen elimineren. Dit type witte bloedcellen beschermt tegen de ontwikkeling van allergie.

Overige omgevingsfactoren
Er zijn veel onderzoeken gedaan naar een eventueel beschermend effect van borstvoeding voor de ontwikkeling van allergie of astma. Waarschijnlijk beschermt borstvoeding wel tegen het ontstaan van eczeem, maar voor astma zijn de resultaten tegenstrijdig.
Het sterk toegenomen voorkomen van astma heeft tot het idee geleid dat veranderde voeding daar medeverantwoordelijk voor zou kunnen zijn. Tot nu toe hebben onderzoeken dat niet duidelijk kunnen bevestigen. Bij moeders met aanleg voor allergie bleek dat het vermijden van inhalatie- en voedingsallergenen tijdens de zwangerschap en het eerste levensjaar van het kind leidde tot minder eczeem en voedingsmiddelenallergie bij het kind. Astma en (inhalatie)allergie werden echter niet voorkomen. Grote populatiestudies laten zien dat het eten van vette vis samenhangt met het minder voorkomen van astma en overgevoeligheid. Maar het toevoegen van vette vis aan de voeding bleek niet te leiden tot verbetering van astmasymptomen. Bij mensen die weinig fruit of vitamine C gebruiken, wordt meer astma gezien. Toch geeft het verrijken van de voeding met extra vitamine C geen duidelijke verbetering. Mogelijk hebben dergelijke supplementen wel gunstige effecten bij kleine kinderen om de ontwikkeling van klachten te voorkomen. Maar hier zijn geen goede gegevens over.
Voedingsmiddelenallergie komt voor bij 8 tot 10% van de jonge kinderen. Hierdoor kunnen klachten van de darmen, huid en neus ontstaan, maar kunnen ook astmatische klachten optreden. De meest voorkomende voedselallergenen zijn koemelkeiwit, kip en pinda. Soms betreft het ook groenten en fruit, waardoor ingrijpende aanpassingen van het dieet noodzakelijk zijn. Gelukkig is deze vorm van allergie meestal tijdelijk en verdwijnt deze op of na de peuterleeftijd.
Vaccinaties tegen (kinder)ziekten zijn niet geassocieerd met de ontwikkeling van astma of allergie. Wel is er ooit een beschermend effect van het tuberculosevaccin bcg gevonden, maar dat is nog niet voldoende bevestigd. Antibioticagebruik is wel gerelateerd aan astma, maar dat is waarschijnlijk meer het gevolg van de klachten dan dat het de oorzaak van astma is.
Er zijn geen duidelijke aanwijzingen dat luchtverontreiniging een rol speelt bij de ontwikkeling van astma. Vergelijkende onderzoeken tussen gebieden in het oosten van Duitsland die door zware industrie sterk verontreinigd zijn en 'schonere' gebieden in het westen van Duitsland lieten zelfs minder astma, overgevoeligheid en atopie zien in oostelijk Duitsland.
Roken is zeer schadelijk voor mensen met astma. Niet alleen kunnen meer klachten ontstaan door de irritatie van de luchtwegen, ook leidt roken tot versnelde en onherstelbare schade aan de luchtwegen. Hierdoor zal de ziekte op lange termijn verslechteren en zullen de klachten continu aanwezig blijven. Ook is er een sterke relatie tussen het vóórkomen en de ernst van astma op kinderleeftijd en roken door de ouders, vooral de moeder. Er is berekend dat rook in de leefomgeving de kans op het krijgen van astma met 37% verhoogt.



terug verder




Als ademen moeite kost

Er zijn veel ziekten die tot kortademigheid kunnen leiden. Verreweg de belangrijkste zijn COPD en astma. Samen vormen ze een belangrijk maatschappelijk probleem, omdat zeker een miljoen Nederlanders aan een van deze ziekten lijdt.

Auteur(s) : Drs. F.M.J. Toben, Dr. F.H. Krouwels
Prijs : € 17,95
ISBN : 9789066116634

Registreren
Wilt u regelmatig onze nieuwsbrief met actuele gezondheidsinformatie en aanbiedingen rond boeken ontvangen, ga dan naar de registratiemodule.