Hartelijke dank voor uw bijdrage


Auteur:
Prof. Dr. Wouter W.A. Zuurmond
 
In samenwerking met :  

Stichting Pijn-Hoop


lettergrootte: A  A  A
Gerelateerde trefwoorden


 
A-deltavezels
‘dikke’ zenuwvezels waar de pijnprikkel wordt voortgeleid. De snelheid van voortgeleiding is hoger dan bij de C-vezels
 
aangezichtspijn
pijn in het gelaat, aan een of aan beide kanten
 
achterhoofdspijn
pijn in het achterhoofd, bijvoorbeeld als gevolg van hoge bloeddruk en hersenaandoeningen. Zenuwontsteking van de grote en kleine achterhoofdszenuwen kan chronische achterhoofdspijn veroorzaken
 
acupressuur
behandeling waarbij de behandelaar op de punten die bekend zijn uit de acupunctuur met de hand druk uitoefent
 
acupunctuur
inbrengen van kleine naalden op verschillende punten van het lichaam. Deze naalden kunnen met de hand licht bewogen worden of elektrisch geprikkeld. De plaats waar de naalden ingebracht moeten worden is beschreven in oude Chinese teksten
 
acute pijn
pijn veroorzaakt door weefselbeschadiging, waarbij de ernst van de pijn die men voelt, bepaald wordt door de sterkte van de pijnprikkel
 
adjuvante analgetica
geneesmiddelen die geen specifieke pijnbestrijdingactiviteit vertonen, maar die bij voorschrijven wel de pijn kunnen verminderen; ook wel co-anelgetica genoemd
 
analgetica
pijnverdovende middelen
 
analgetica, adjuvante
geneesmiddelen die geen specifieke pijnbestrijdingactiviteit vertonen, maar die bij voorschrijven wel de pijn kunnen verminderen; ook wel co-analgetica genoemd
 
analgetica, perifere
pijnverdovende middelen met aangrijpingspunt voornamelijk buiten het centrale zenuwstelsel
 
atherosclerose
cholesterolophoping in de vaatwand
 
Blokkade, diagnostische
Zenuwblokkade uitgevoerd om uit te maken wat de oorzaak van de pijn is en waar de pijn exact aan te geven is.
 
Blokkade, prognostische
Zenuwblokkades die de arts en patiënt in staat stellen om de effecten van een eventueel definitieve blokkade of operatieve ingreep te evalueren.
 
Blokkade, therapeutische
Zenuwblokkade met een blijvend genezend effect.
 
C-vezels
‘Dunne’ zenuwvezels waar de pijnprikkel wordt voortgeleid. De snelheid van voortgeleiding is lager dan bij de A delta vezels.
 
Causalgie
Een pijnlijke aandoening die gelijkt op posttraumatische dystrofie (PD), maar waarbij in tegenstelling tot PD een aantoonbaar beschadigde zenuw aanwezig is. Behalve de klachten van de beschadigde zenuw komen die van PD daarbij. Wordt ook wel Complex Regio
 
Centraal zenuwstelsel
Het gedeelte van het zenuwstelsel dat centraal gelegen is: de hersenen en het ruggenmerg. De zenuwen die vanuit het centrale zenuwstelsel ontspringen vormen het perifere zenuwstelsel. Afkorting CZS.
 
Centrale pijn
Pijn die ontstaat door afwijkingen in het centrale zenuwstelsel zelf. Deze pijn is vaak moeilijk te bestrijden.
 
Chronische benigne pijn
Chronische pijn veroorzaakt door een niet-kwaadaardige oorzaak.
 
Chronische lage rugpijn
Pijn onder in de rug die langer duurt dan 4 tot 6 weken.
 
Chronische pijn
Pijn die langer blijft aanhouden dan te verwachten is, gezien de aard van de beschadiging.
 
Chronische posttraumatische dystrofie
Posttraumatische dystrofie die langer dan 1 jaar bestaat.
 
Clusterhoofdpijn
Aanvalsgewijze optredende hoofdpijn, aan een zijde van het hoofd of aangezicht, vergezeld met een of meer van de volgende verschijnselen: rood oog, tranend oog, verstopte neus, zweetvorming gelaat, pupilvernauwing, zwelling van het ooglid, hangend ooglid.
 
Co-analgetica
Geneesmiddelen die geen specifieke pijnbestrijdingactiviteit vertonen, maar die bij voorschrijven wel de pijn kunnen verminderen; ook wel adjuvante analgetica genoemd.
 
Complex Regional Pain Syndrome type I
Aandoening waarbij na een breuk, operatie, kneuzing of zelfs spontaan onder andere de volgende symptomen ontstaan: onverklaarbare diffuse pijn, kleurveranderingen ten opzichte van het andere ledemaat, zwelling, temperatuursveranderingen ten opzichte van h
 
Darmkrampen
Koliekachtige pijn vaak veroorzaakt door overrekking van of trek aan de darmwand.
 
Diagnostische blokkade
Zenuwblokkade uitgevoerd om uit te maken wat de oorzaak van de pijn is en waar de pijn exact aan te geven is.
 
Electric Spinal Cord Stimulation
Elektrische stimulatie van het ruggenmerg met behulp van aldaar ingebrachte elektroden.
 
Endorfine
Opiaat, dat door het lichaam zelf wordt aangemaakt.
 
Fantoomgevoel
Het gevoel of het lichaamsdeel dat geamputeerd is, nog aanwezig is.
 
Fantoompijn
Pijn in een niet meer aanwezig lichaamsdeel (fantoom).
 
Fibromyalgie
Letterlijk: pijn in bindweefsel en spieren. Een aandoening die optreedt in de weke delen van het bewegingsapparaat.
 
Gordelroos
Nederlandse naam voor Herpes zoster. Een virale infectie, waarbij een rode uitslag met blaasjes ontstaat, in het verzorgingsgebied van een of meer zenuwwortels aan één zijde van het lichaam. Het virus is verwant met het waterpokkenvirus; na het verdwijnen
 
Hernia
Uitstulping van de tussenwervelschijf waardoor druk ontstaat op de zenuwkoop of op de zenuwen die het ruggenmerg verlaten.
 
Herpes zoster
Gordelroos. Een virale infectie, waarbij een rode uitslag met blaasjes ontstaat, in het verzorgingsgebied van een of meer zenuwwortels aan één zijde van het lichaam. Het virus is verwant met het waterpokkenvirus; na het verdwijnen van de roodheid en blaas
 
hersenschors
buitenste gedeelte van de hersenen waar het denken en bewustzijn zetelt
 
Hoofdpijn, posttraumatische
Hoofdpijnklachten na een ongeval.
 
Ischaemie
Belemmering van de bloedtoevoer door obstructie van of in de slagader(s) .
 
Lage rugpijn, chronische
Pijn onder in de rug die langer duurt dan 4 tot 6 weken.
 
Maligne pijn
Pijn veroorzaakt door een kwaadaardige aandoening.
 
migraine
Hoofdpijn in aanvallen die ontstaat door een tijdelijke verkramping van de bloedvaten in de hersenen, voorafgegaan door of gepaard gaand met misselijkheid en soms brake, overgevoeligheid voor licht of geluid en auraverschijnselen
 
multiple sclerose
auto-immuunziekte waarbij het centrale zenuwstelsel wordt aangetast
 
neuromodulatie
beïnvloeding van (de prikkelbaarheid van) zenuwcellen door toediening van bepaalde stoffen in het centrale zenuwstelsel of door elektrische stimulatie
 
Neuroomvorming
Overmatige groei van zenuw- of zenuwknoopcellen.
 
Neuropathische pijn
Pijn, die ontstaat door beschadiging van het zenuwstelsel. De pijn is meestal brandend, tintelend van karakter en vaak wordt het aanraken van de betrokken huidgebieden als onaangenaam ervaren.
 
neurotransmitter
(boodschapper)stof die voorkomt in de uiteinden van een zenuw (synaps) en die impulsen (prikkels) overbrengt van de ene naar de andere zenuw (of spiervezel)
 
Neurotransmitterstof
Stof die voorkomt in de uiteinden van een zenuw (synaps) en die impulsen (prikkels) overbrengt van de ene naar de andere zenuw (of spiervezel).
 
Niet-maligne pijn
Pijn tengevolge van een niet-kwaadaardige aandoening.
 
Nociceptieve pijn
Pijn die ontstaat door prikkeling van de nociceptoren (blind eindigende zenuwuiteinden van de A-delta en C-vezels).
 
Nociceptoren
De blind eindigende zenuwuiteinden van de A-delta en C-vezels, waar de pijnprikkel opgewekt kan worden.
 
noradrenaline
neurotransmitter
 
obstipatie
weinig frequente, moeizame, vaak harde ontlasting
 
Operatieve pijn
Pijn die ontstaat bij een chirurgische ingreep.
 
Opiaatreceptoren
Receptoren (ontvangers) van zowel door het lichaam aangemaakte als van buitenaf toegediende opiaten. De meest bekende opiaatreceptoren zijn de mu-, kappa-, delta- en sigmareceptoren.
 
Opiaten
Stoffen die het lichaam zelf kan aanmaken, die in een enigszins andere vorm ook in de natuur voorkomen (papavers) of die synthetisch gemaakt kunnen worden. Een van de werkingsmechanismen is het verminderen van pijn.
 
Osteomyelitis
Ontsteking van het beenmerg.
 
Osteoporose
Letterlijk: broze botten. Gebrek aan kalkdepot in de botten, waardoor brosheid van het bot ontstaat. Het verdwijnen van de harde beenzelfstandigheid waardoor de mergholte groter wordt.
 
Perifeer zenuwstelsel
De zenuwen die vanuit het centraal zenuwstelsel ontspringen
 
Perifere analgetica
Pijnverdovende middelen met aangrijpingspunt voornamelijk buiten het centrale zenuwstelsel.
 
Pijn, centrale
Pijn die ontstaat door afwijkingen in het centrale zenuwstelsel zelf. Deze pijn is vaak moeilijk te bestrijden.
 
Pijn, chronische benigne
Chronische pijn veroorzaakt door een niet-kwaadaardige oorzaak.
 
Pijn, maligne
Pijn veroorzaakt door een kwaadaardige aandoening.
 
Pijn, myofasciale
Letterlijk: pijn in de spieren en omhullend bindweefsel. Pijn die optreedt in het bewegingsapparaat en gekenmerkt wordt door drukgevoelige punten.
 
Pijn, neuropathische
Pijn, die ontstaat door beschadiging van het zenuwstelsel. De pijn is meestal brandend, tintelend van karakter en vaak wordt het aanraken van de betrokken huidgebieden als onaangenaam ervaren.
 
Pijn, niet-maligne
Pijn tengevolge van een niet-kwaadaardige aandoening.
 
Pijn, nociceptieve
Pijn die ontstaat door prikkeling van de nociceptoren (blind eindigende zenuwuiteinden van de A-delta en C-vezels).
 
Pijn, operatieve
Pijn die ontstaat bij een chirurgische ingreep.
 
Pijn, postherpetische
Hevige pijnklachten die na het verdwijnen van de blaasjes bij gordelroos (herpes zoster) kunnen optreden in het gebied waar oorspronkelijk de huiduitslag aanwezig was.
 
Pijn, traumatische
Pijn die ontstaat na geweld van buiten het lichaam, zoals bijvoorbeeld bij botbreuken, snijwonden en operatiewonden.
 
Pijnprikkel
Voor het lichaam schadelijke prikkel die op de uiteinden van de A-delta en C-vezels een zodanige invloed uitoefent, dat pijn gevoeld kan worden.
 
Pijnstillers
Pijnverdovende middelen. Ook wel analgetica genoemd.
 
Postherpetische pijn
Hevige pijnklachten die na het verdwijnen van de blaasjes bij gordelroos (herpes zoster) kunnen optreden in het gebied waar oorspronkelijk de huiduitslag aanwezig was.
 
Posttraumatische dystrofie
Aandoening waarbij na een breuk, operatie, kneuzing of zelfs spontaan onder andere de volgende symptomen ontstaan: onverklaarbare diffuse pijn, kleurveranderingen ten opzichte van het andere ledemaat, zwelling, temperatuursveranderingen ten opzichte van h
 
Posttraumatische dystrofie, chronische
Posttraumatische dystrofie die langer dan 1 jaar bestaat.
 
Posttraumatische hoofdpijn
Hoofdpijnklachten na een ongeval.
 
Prognostische blokkade
Zenuwblokkades die de arts en patiënt in staat stellen om de effecten van een eventueel definitieve blokkade of operatieve ingreep te evalueren.
 
Raynaud, ziekte van
Ziekte gekenmerkt door verkrampingen van de vaten, waardoor ischaemie ontstaat.
 
Reuma
Eigenlijk: reumatoïde artritis. Ziektebeeld waarbij pijn, zwelling en bewegingsbeperking van de gewrichten aan beide handen en voeten ontstaat. In een later stadium kunnen handen en voeten misvormd worden.
 
Reumatische aandoeningen
Chronische pijnlijke aandoening in het houdings- en bewegingsapparaat.
 
serotonine
stof (neurotransmitter) die in bepaalde delen van de hersenen nodig is voor het overbrengen van impulsen van de ene zenuw op de andere en waarvan een verstoord evenwicht onder andere kan leiden tot depressie, angst en dwangverschijnselen
 
Sigmareceptoren
Een van de receptoren (ontvangers) van eigengemaakte opiaten en van opiaten van buitenaf toegediend. Deze ontvangers zijn ook gevoelig voor andere stoffen.
 
Spanningshoofdpijn
Hoofdpijn die kan optreden in aanvallen of die continu aanwezig kan zijn, meestal aan beide zijden van het hoofd. De pijn voelt aan als een band om het hoofd. Wordt ook wel tension headache genoemd.
 
Spinaalwortelletsel
Beschadiging van de zenuwknoop, waar deze uit het ruggenmerg komt.
 
Stomppijn
Pijn in de stomp na een amputatie van een ledemaat.
 
Sympathische Reflex Dystrofie
Aandoening waarbij na een breuk, operatie, kneuzing of zelfs spontaan onder andere de volgende symptomen ontstaan: onverklaarbare diffuse pijn, kleurveranderingen ten opzichte van het andere ledemaat, zwelling, temperatuursveranderingen ten opzichte van h
 
TENS
Afkorting voor transcutane elektrische neuro stimulatie. Hierbij worden via op de huid geplakte elektroden kleine stroomstootjes in de huid gebracht met als doel een moeilijk te behandelen pijn in dat deel van het lichaam te verlichten.
 
Tension headache
Hoofdpijn die kan optreden in aanvallen of die continu aanwezig kan zijn, meestal aan beide zijden van het hoofd. De pijn voelt aan als een band om het hoofd. Wordt ook wel spanningshoofdpijn genoemd.
 
thalamus
hersenkern, een belangrijk schakelpunt in de diepere gebieden van de hersenen. Gedeelte van de tussenhersenen waar het ontvang- en controle ysteem zetelt van gevoel en pijn
 
Therapeutische blokkade
Zenuwblokkade met een blijvend genezend effect.
 
Transcutane Elektrische Neuro Stimulatie
Behandeling waarbij worden via op de huid geplakte elektroden kleine stroomstootjes in de huid gebracht met als doel een moeilijk te behandelen pijn in dat deel van het lichaam te verlichten.
 
Transcutaneous Electric Nerve Stimulation
Behandeling waarbij worden via op de huid geplakte elektroden kleine stroomstootjes in de huid gebracht met als doel een moeilijk te behandelen pijn in dat deel van het lichaam te verlichten.
 
Traumatische pijn
Pijn die ontstaat na geweld van buiten het lichaam, zoals bijvoorbeeld bij botbreuken, snijwonden en operatiewonden.
 
Trigeminusneuralgie
Pijn, optredend in aanvallen, in het verzorgingsgebied van een of meer takken van de aangezichtszenuw (nervus trigeminus). De pijn treedt op aan een kant van het gelaat, kaak of mond, na licht aanraken of bij kauwen, is bijzonder hevig en kan enkele secon
 
Whiplash
Syndroom dat kan ontstaan na het snel naar voren en naar achteren bewegen van het hoofd (bijvoorbeeld bij een kop-staart botsing met een auto), waarbij pijn in de nek en hoofd, duizeligheid, bewegingsbeperking van de nek, emotionele, geheugen- en slaapsto
 
Zenuwstelsel, perifeer
De zenuwen die vanuit het centraal zenuwstelsel ontspringen
 
Ziekte van Raynaud
Ziekte gekenmerkt door verkrampingen van de vaten, waardoor ischaemie ontstaat.