Naast risicofactoren bestaan er ook beschermende factoren tegen het krijgen van de ziekte van Alzheimer, zoals:
• Hogere opleiding. Er zijn duidelijke aanwijzingen dat mensen met een hogere opleiding minder kans hebben de ziekte van Alzheimer te krijgen. Hoe een hogere opleiding zou kunnen beschermen tegen Alzheimer is echter onduidelijk. Het zou kunnen zijn dat mensen met een hoge opleiding vaker tot op hoge leeftijd intensief hun hersenen gebruiken en op die manier het natuurlijke verouderingsproces wat tegenhouden. Hier wordt wel tegenin gebracht dat het verschil met lager opgeleiden wordt veroorzaakt doordat mensen met een hogere opleiding beter in staat zijn om de beginverschijnselen van de ziekte van Alzheimer voor hun omgeving verborgen te houden.
Als het intensief gebruiken van de hersenen de veroudering van de hersenen inderdaad kan vertragen, is dat natuurlijk net zo goed van belang voor mensen met een lagere opleiding. Zo zou iedereen wat meer moeten lezen of een denksport moeten beoefenen.
• Reumamiddelen. Men heeft een tijd gedacht dat het hebben van reuma bescherming bood tegen de ziekte van Alzheimer. Het was reumatologen opgevallen dat reumapatiënten minder vaak de ziekte kregen. Nader onderzoek heeft uitgewezen dat het hier alleen om reumapatiënten gaat die langdurig (ten minste 2-3 jaar) ontstekingsremmende medicijnen gebruiken. Bij reumapatiënten die géén ontstekingsremmende middelen gebruiken, is geen sprake van een verminderd risico. Tot nu toe heeft onderzoek niet aangetoond dat het geven van deze middelen bij patiënten met geheugenstoornissen en/of dementie het optreden van de ziekte van Alzheimer vertraagt, maar meer onderzoek volgt.
• Lichaamsbeweging. Dagelijkse lichaamsbeweging bevordert niet alleen de algemene gezondheid, maar ook die van de hersenen. Daarbij lijkt regelmatig wandelen de voorkeur te hebben, zo blijkt uit een onderzoek dat in 1999 werd uitgevoerd bij 124 vrijwilligers tussen de 60 en 75 jaar met een zittend bestaan. De helft van hen moest driemaal per week een uur wandelen, terwijl de andere helft in een fitnessruimte rek- en strekoefeningen moest doen. Na een half jaar werden beide groepen door middel van onder meer testen van het taalvermogen onderzocht. Daarbij bleken degenen uit de wandelgroep duidelijk beter te presteren dan de groep van de rek- en strekoefeningen.
• Antioxidantia. Door het natuurlijke stofwisselingsproces in de cellen, waarbij zuurstof noodzakelijk is, komen stoffen vrij die weer giftig zijn voor de cellen zelf. Deze zogenaamde vrije radicalen worden door cellen opgevangen door zogenaamde antioxidantia. Antioxidantia voorkomen dus schade aan cellen, ook aan hersencellen. Een tekort aan antioxidantia wordt verantwoordelijk gesteld voor veroudering en voor ziekte aan de hersenen. Bij een tekort aan antioxidantia wordt in de hersenen meer ß-app (Beta Amyloïd Precursor Protein) gevonden, waaruit meer ß-amyloïd kan worden gevormd, wat zodoende de ziekte van Alzheimer kan doen ontstaan.
In onze voeding komen antioxidantia voor. Eén van deze antioxidantia is Vitamine E, ook alfa-tocoferol genoemd. Vitamine E dringt gemakkelijk door in de hersenen, omdat het in vet oplosbaar is. Tijdens het gebruik van extra hoge doseringen Vitamine E gebruik, is in één onderzoek minder ziekte van Alzheimer opgetreden. Ook werd bij patiënten met de ziekte van Alzheimer die extra Vitamine E gebruikten, minder achteruitgang gezien van het functioneren, zonder dat dit effect was terug te vinden op geheugentesten. Meer onderzoek naar het gebruik van antioxidantia is noodzakelijk, zowel om de ziekte van Alzheimer te voorkomen, als om de achteruitgang van patiënten met de ziekte van Alzheimer te vertragen.
• Geheugentraining. Geheugentrainingen voor ouderen of patiënten met dementie vinden over het algemeen plaats in groepen van lotgenoten. Niet-dementerende ouderen blijken wel baat te hebben bij geheugentrainingen, zelfs tot 5 jaar na het starten van deze trainingen (active study). Voor patiënten met de ziekte van Alzheimer is echter nog altijd niet aangetoond dat patiënten die geheugentraining krijgen minder hard achteruitgaan. Toch vinden de meeste patiënten een dergelijke groepsbehandeling wel prettig. Patiënten leren binnen een groep namelijk makkelijker hun geheugenproblemen te accepteren. Als er al positieve effecten bestaan van geheugentraining bij patiënten met dementie, dan heeft onderzoek aangetoond dat deze mogelijk positieve effecten op het geheugen buiten de trainingssituatie niet meer bestaan.