De ziekte van Alzheimer is de meest voorkomende veroorzaker van dementie: twee van de drie dementerende mensen heeft deze ziekte, zij het soms gecombineerd met een andere vorm van dementie. De ziekte van Alzheimer is een ziekte die vooral bij ouderen voorkomt. Bij mensen jonger dan 60 jaar komt het nauwelijks voor, namelijk minder dan 1%. Bij patiënten jonger dan 60 jaar gaat het dan mogelijk om de erfelijke vorm van de ziekte van Alzheimer.
Na het 60e jaar stijgt het percentage van voorkomen tot 3-4% op de leeftijd van 70 jaar. Hierna verdubbelt het percentage iedere 5 jaar tot ongeveer 40% bij mensen van 90 jaar. De gemiddelde aanvangsleeftijd is ongeveer 74 jaar. De levensverwachting van iemand met deze vorm van dementie is, gerekend vanaf het moment van vaststellen van de ziekte, gemiddeld zes jaar tegen ongeveer tien jaar voor gezonde mensen van dezelfde leeftijd.

De ziekte is genoemd naar de Duitse neuropatholoog Alois Alzheimer (1864-1915). Hij beschreef in 1907 de naar hem genoemde aandoening bij een vrouw van 51 jaar. Bijna 75 jaar lang bestond er vervolgens weinig belangstelling voor dementie. De diagnose werd alleen maar na de dood geconstateerd door het bestuderen van hersenweefsel onder de microscoop. Pas met de komst van andere onderzoeksmogelijkheden die tijdens het leven van een patiënt met dementie inzicht geven in structuur van de hersenen, zoals de ct-scan en later de mri-scan, groeide de belangstelling en het onderzoek. In 1984 resulteerde dit in de veelgebruikte dsm-criteria, die de kenmerken beschrijven van een patiënt met de ziekte van Alzheimer gedurende het leven (zogenaamde klinische criteria).