Poliklinieken voor geheugenstoornissen (kortweg geheugenpoli’s) zijn ambulante voorzieningen die zich richten op diagnostiek, behandeling en advisering van patiënten met geheugenstoornissen, vooral in de vroege stadia van dementie. In een onderzoek door de drie Alzheimercentra in 2004 zijn de geheugenpoli’s in Nederland goed in kaart gebracht.
Het aantal geheugenpoli’s in Nederland is duidelijk toegenomen door de toename van de belangstelling voor het ziektebeeld dementie. De eerste geheugenpoli’s gingen in 1986 in Tilburg en Maastricht van start; in 1998 (start registratie van geneesmiddelen voor de symptomatische behandeling van de ziekte van Alzheimer) waren het er twaalf en in 2004 veertig. Deze geheugenpoli’s zijn overal in Nederland te vinden, behalve in de provincie Flevoland.
In ruim de helft van de geheugenpoli’s stelt één medisch specialisme de diagnose dementie, meestal de klinische geriatrie of neurologie. In de overige gevallen is sprake van een samenwerkingsverband tussen twee tot vier verschillende medisch specialismen. Naast de medisch specialist is er aan de geheugenpoli bijna altijd een neuropsycholoog verbonden, en in drie van de vier geheugenpoli’s ook een verpleegkundige. Deze verpleegkundige functioneert in de meeste gevallen als een dementie-verpleegkundige die zelfstandig contact heeft met patiënten.
De gezamenlijke capaciteit van alle geheugenpoli’s is sinds 1998 toegenomen van 1700 naar ongeveer 8000 nieuwe patiënten per jaar. Per geheugenpoli worden ongeveer 200 patiënten per jaar gezien. Het Jeroen Bosch Ziekenhuis te Den Bosch, het Kennemer Gasthuis te Haarlem en het Academisch Ziekenhuis Maastricht zijn met 400 patiënten of meer per jaar de grootsten.

Tabel 3 laat de belangrijkste diagnoses zien die in 2004 op de gezamenlijke geheugenpoli’s werden gesteld. Van de bijna 8000 nieuwe patiënten, bleken er bijna 5000 dementerend te zijn. Jaarlijks komen er in Nederland ongeveer 22.500 nieuwe patiënten met dementie bij. Dit houdt in dat ongeveer een kwart van alle nieuwe patiënten met dementie gezien wordt op een geheugenpoli. Dat niet iedere nieuwe patiënt met dementie naar een geheugenpoli wordt doorverwezen, kan meerdere oorzaken hebben, zoals capaciteitsgebrek van geheugenpoli’s, ontevredenheid over geheugenpoli’s van verwijzende en patiënt, en onbekendheid met het ziektebeeld dementie van verwijzende en patiënt. De tevredenheid van de Nederlandse huisartsen over geheugenpoli’s is niet onderzocht. In Australië bleken huisartsen tevreden over het diagnostische proces, maar relatief minder tevreden over de gegeven psycho-educatie (voorlichting) en praktische steun aan de patiënt en de familie.