Omdat de ruimte tussen de hersencellen (de intercellulaire ruimte) in directe verbinding staat met de liquor in hersenblazen en deze weer in verbinding staan met de liquor in het ruggenmerg, is door middel van een ruggenprik (lumbaalpunctie) liquor materiaal te verkrijgen. Onderzoek naar deze liquor geeft informatie over processen die zich in de hersenen afspelen.
In een vorig hoofdstuk hebben we stilgestaan bij de betekenis van het eiwit, het tau-eiwit en het gefosforyleerde tau-eiwit (Ptau-eiwit) bij het ontstaan van de ziekte van Alzheimer. In een aantal Nederlandse geheugenpoliklinieken worden onder andere deze twee eiwitten bepaald in het liquor bij patiënten met dementie. Tabel 5 geeft een overzicht van de betekenis van deze liquor-markers bij verschillende oorzaken van dementie. Het sterk verlaagd zijn van ß-amyloïd bij de ziekte van Alzheimer is te verklaren door het neerslaan van dit eiwit in de zogenaamde seniele plaques in de hersenen van dit eiwit.
Behalve de al eerder genoemde liquor-markers wordt het 14-3-3 eiwit gebruikt bij de verdenking op de zeldzame Creutzfeld-Jacob dementie. Het 14-3-3 eiwit kan ook verhoogd zijn bij verse herseninfarcten, hersentumoren en hersenontstekingen.
Zoals uit dit overzicht blijkt, zijn er momenteel nog geen ideale markers beschikbaar die gebruikt kunnen worden voor het stellen van de diagnose dementie. Toch lijkt het er op dat in de nabije toekomst liquor onderzoek bij het onderzoek naar de oorzaak van dementie steeds belangrijker zal worden.