De plaats van de huisarts in deze zoektocht naar de oorzaak van de dementie bestaat uit het onderkennen van weinig specifieke vroege symptomen die betrekking hebben op geheugen, gedrag en stemming. Deze klachten worden in het begin eerder door naasten van de patiënt geuit, dan door de patiënt zelf. Deze vage symptomen kunnen een achteruitgang van geheugenfuncties omvatten, zoals geheugenklachten, lichte geheugenstoornissen, detailverlies in het herinneren, oordeel- en kritiekstoornissen, traagheid in handelen en denken, overzichtverlies, minder vloeiende taal, visuele hallucinaties, paniekreacties tijdens stress, het optreden van een delier et cetera. Deze symptomen kunnen veranderingen veroorzaken in gedrag en stemming, zoals onzekerheid, angst- en paniekstoornissen, prikkelbaarheid, afhankelijk gedrag en verlies van sociale activiteiten. Bij sommige van deze patiënten zal er sprake zijn van een beginnende dementie, bij andere patiënten zal uiteindelijk blijken dat er sprake is van een andere aandoening. Ook zullen er patiënten zijn bij wie pas na verloop van tijd duidelijk wordt of de genoemde afwijkingen wel of niet toenemen. Bij deze laatste groep patiënten is er dan sprake van milde geheugenstoornissen (mild cognitive impairment mci). De diagnose mci is een ernstig ziektebeeld. Daar waar gezonde ouderen per jaar een kans van 1-2% hebben om dement te worden, blijkt dit voor patiënten met mci ongeveer 12% per jaar te zijn. De diagnose mci komt geregeld voor. Niet altijd eindigt een mci in een dementie, vaak echter wel. Mede om die reden wordt op 92% van de geheugenpoli’s patiënten met mci in de tijd gevolgd. Er zijn zelfs aanwijzingen voor het feit dat het hebben van geheugenklachten, zonder bij onderzoek aantoonbare geheugenstoornissen (in 65% van de gevallen), in 11 jaar leidt tot het ontwikkelen van dementie.