Waardoor dementie bij een bepaalde patiënt wordt veroorzaakt, is tijdens de periode van zijn ziekte niet altijd duidelijk. Dat heeft vooral te maken met het feit dat de precieze oorzaak alleen is vast te stellen door een stukje hersenweefsel onder de microscoop te bekijken. Vóór de introductie van hersenscans konden de hersenen alleen onderzocht worden na het overlijden van een patiënt en was een precieze diagnose tijdens het leven van de patiënt niet mogelijk. Bij gebrek aan andere kenmerken heeft men uit jarenlange ervaring de microscopische afwijkingen als kenmerkend beschouwd voor de diverse oorzaken van dementie. Nog altijd zijn er wetenschappers die deze kenmerken gebruiken om de verschillende vormen van dementie te onderscheiden. Tegenwoordig kunnen we met hersenscans (mri- en ct-scan) gedurende het leven van een patiënt afwijkingen aan bepaalde hersengebieden aantonen. Dat heeft ertoe geleid dat men de oorzaken van dementie ook is gaan indelen aan de hand van de plaats in de hersenen waar op de hersenscan afwijkingen zichtbaar zijn. Zo veroorzaakt de ziekte van Alzheimer afwijkingen die beginnen aan de zijkanten van de hersenen, en toont frontotemporale dementie vooral afwijkingen aan de voorzijde van de hersenen. De indeling naar aanleiding van de plaats van de afwijkingen in de hersenen helpt bij het verdere onderzoek van een patiënt, doordat het een aanwijzing geeft in welke richting verder gezocht moet worden.
Verder zijn er wetenschappers die vooral naar de ziekteverschijnselen van de patiënt zelf kijken en op grond van de symptomen een oorzaak voor de dementie aanwijzen.
Ten slotte wordt dementie ook wel ingedeeld naar het al dan niet aanwezig zijn van de mogelijkheid tot herstel. Ook deze manier van indelen kan helpen bij het richting geven aan verder onderzoek van een patiënt.