Cognitieve therapie is niet gericht op wat iemand doet, maar op wat iemand denkt. Ook gedachten kunnen verkeerd aangeleerd zijn. Zo kan iemand bijvoorbeeld in de loop der tijd geleerd hebben pessimistisch over zichzelf en de toekomst te denken. Hij ziet zichzelf, de wereld en de toekomst op een geheel eigen, negatieve manier.
Iedere keer zal hij een bevestiging vinden: ‘Zie je wel, ze vinden me een waardeloze vent’. Het ontstaan van depressie zou volgens bepaalde onderzoekers met deze ‘denkfouten’ kunnen samenhangen. De laatste jaren is op grond van deze theorie een cognitieve therapie ontwikkeld, één van de best onderzochte psychotherapieën.
De therapeut leert de patiënt om de ‘verkeerde gedachten’ te relativeren en te nuanceren. Vervolgens kan aangeleerd worden hoe op een betere, gezondere en prettiger manier tegen dingen aangekeken kan worden.