Het is niet eenvoudig, maar wel heel belangrijk, om alert te blijven op het moment dat deskundige hulp noodzakelijk wordt. Het is beter te vroeg aan de bel te trekken dan te laat. De depressie kan dan een diepte bereikt hebben, waar men veel moeilijker en langzamer uit komt (ook met deskundige hulp). De patiënt zelf zal doorgaans niet zo snel hulp vragen. Hij schaamt zich, voelt zich schuldig, is eventueel bang opgenomen te worden of denkt dat het toch allemaal geen zin meer heeft.
De naasten hebben al een zware taak, maar deze mag niet té zwaar worden. De verantwoordelijkheid moet bijtijds gedeeld en desnoods verschoven worden naar een deskundige, in eerste instantie de huisarts. Te lang wachten is uit den boze.
Het bovenstaande is relatief gezien wat makkelijker als de patiënt en z’n omgeving al eerder een depressieve periode hebben doorgemaakt. Als het goed is, is tijdens zo’n periode informatie gegeven over het ziektebeeld met al zijn facetten, dus ook over de voortekenen, of de waarschuwingssignalen. Bij een eventuele volgende episode is het van essentieel belang, dat een depressie in een vroegtijdig stadium onderkend wordt. Dit kan, bij tijdig inschakelen van de arts/psychiater, een toenemende depressie voorkomen, waarmee de patiënt en de naaste omgeving veel leed, en misschien ook wel een opname, wordt bespaard. Preventie verdient dus een hoge prioriteit.
In dit kader is een goede arts-patiënt of psychiater-patiëntrelatie van groot belang. Bij wijze van spreken moet dezelfde dag al de arts/psychiater bezocht kunnen worden. Dat vertrouwen is voor de patiënt onontbeerlijk.
Tijdens een behandeling kan bijvoorbeeld geconstateerd worden dat toch te vroeg met de antidepressiva gestopt is of dat een psychotherapie voortijdig afgebroken is. Een onderhoudsbehandeling voor langere tijd is dan aangewezen. Regelmatige controles zijn noodzakelijk om het belang hiervan telkens te onderstrepen. Patiënten hebben namelijk de neiging te snel met de behandeling te stoppen. ‘Het gaat immers goed.’ Bovendien moet in een behandeling iedere keer weer gezocht worden naar factoren die aanleiding hebben gegeven tot het ontstaan van de depressie. Zo mogelijk dienen deze met behulp van steunende psychotherapie of welke therapie dan ook, bestreden te worden.