Patiënten met een depressie hebben heel veel moeite hun aandacht ergens bij te houden. Een boek lezen lukt haast niet meer, terwijl tv-uitzendingen eigenlijk ook langs hen heen gaan.
In gezelschap lijken ze ook wat afwezig. Wat ze horen gaat het ene oor in en het andere oor weer uit. Soms lijkt het daardoor wel alsof ze ook wat vergeetachtig zijn. Met nadruk wordt hier het woord 'lijkt' gebruikt, want het geheugen als zodanig is niet gestoord. Maar als er iets tegen je gezegd wordt als je je gedachten er niet bij kunt houden, dan ben je het ook zo weer vergeten. Al snel wordt in zo'n geval, vooral als de patiënt al wat ouder is, gedacht aan een beginnende dementie, wat ook wel pseudo-dementie wordt genoemd. Dit is evenwel een wat ongelukkige, inmiddels verouderde benaming, omdat er helemaal geen sprake is van dementie. Een proefbehandeling met een antidepressivum kan in zo'n geval duidelijkheid verschaffen. Want als het om een depressie gaat, verminderen de geheugenstoornissen en concentratiestoornissen meestal.
Dit alles neemt natuurlijk niet weg dat een demente patiënt ook depressief kan worden en dat een chronisch depressieve patiënt ook een dementie kan ontwikkelen. Het is dan ook vaak moeilijk om een depressie van een dementie te onderscheiden.