Voor veel depressieve patiënten hoeft het leven niet meer. Bij de één komt deze gedachte slechts zo nu en dan op, maar bij de ander is deze gedachte voortdurend aanwezig. Soms kan hij aan niets anders meer denken. De dood is namelijk de enige manier, zo denkt hij, om uit zijn lijden verlost te worden. Het leven ervaart hij als een kwelling. Men kan zelfs van het leven walgen. Vaak denkt de patiënt ook het niet langer meer te verdienen om te leven (straf). Een depressief iemand denkt dat hij de omgeving alleen maar tot last is: ‘Ik kan maar beter dood zijn, dan zijn jullie van mij af’.
Familieleden, maar ook hulpverleners, ervaren het nog steeds als een taboe om over suïcidale gedachten te praten en om direct te vragen naar eventuele vastomlijnde plannen in die richting. Veel patiënten zwijgen hierover, uit angst dat hun plannen vroegtijdig ontdekt worden. Andere patiënten voelen zich daarentegen juist wat opgelucht, wanneer er over gesproken wordt. Daarna voelen zij zich ook wat meer beschermd.
Vaak wordt gedacht dat mensen die zeggen zelfmoord te zullen plegen, het toch niet zullen doen. Dit is nog steeds een onuitroeibaar fabeltje. Uitlatingen over de dood dienen altijd serieus genomen te worden, ook al zouden ze wat aanstellerig of aandachttrekkend overkomen. Het zijn en blijven noodsignalen, vanuit pure wanhoop en machteloosheid. Uitspraken als ‘Ik wou dat ik niet meer wakker werd’ en ‘Als ik zou verongelukken, dan zou het me niets kunnen schelen’ mag men dus niet als loze opmerkingen beschouwen. Ernstige suïcidale gedachten en/of pogingen tot zelfdoding kunnen leiden tot een (onvrijwillige) opname in een ziekenhuis.
Gelukkig leiden de meeste pogingen tot zelfdoding niet tot de dood. Door tijdig in te grijpen, bijvoorbeeld door bij een patiënt die te veel tabletten geslikt heeft de maag leeg te pompen, kan het leven nog gered worden. Het komt wel voor dat de betrokkene, als hij weer bijkomt, teleurgesteld en kwaad is omdat het niet gelukt is. Een ander daarentegen is achteraf blij, vooral wanneer de depressie later door een goede behandeling langzaam verdwijnt.