Hartelijke dank voor uw bijdrage


Auteur:
Paul Wisman
 
In samenwerking met :  

Depressiecentrum


lettergrootte: A  A  A
Depressies na een bevalling

In het kraambed en gedurende de maanden daarna heeft een vrouw een groter risico om psychische problemen of een psychische stoornis te krijgen. Men gaat de laatste jaren steeds meer inzien dat dit een reëel probleem is. Maar liefst 50 tot 80 procent van de kraamvrouwen heeft vanaf de derde tot de tiende dag last van lichte stemmingswisselingen. Deze kunnen gepaard gaan met emotionele instabiliteit (huilbuien zonder aanleiding, prikkelbaarheid en gespannenheid) en angsten. De jonge moeder begrijpt niet wat haar overkomt en waarom zij zomaar zonder aanwijsbare reden in huilen uitbarst of haar partner gaat uitschelden. Geruststelling is dan op z’n plaats, waarbij benadrukt moet worden dat het een normale aanpassingsreactie betreft, die spontaan weer over zal gaan.
Deze toestand wordt de ‘baby blues’, de ‘maternity blues’ of het derde- of vierdedagsverdriet genoemd. Het is geen begin van een postpartum depressie: die begint pas enkele weken en dus bijna nooit direct na de bevalling.

Postpartum depressie
Bij een aantal vrouwen ontwikkelt zich enkele weken tot maanden na de bevalling een echte depressie. Deze wordt de postpartum depressie (PPD) genoemd. Letterlijk betekent dit 'depressie na de bevalling'. Vroeger werd wel van een postnatale depressie’ (PND) gesproken, maar die naam is niet juist, aangezien dit letterlijk 'depressie na de geboorte' betekent. En de vrouw die de depressie heeft is uiteraard niet pas geboren, maar bevallen.
De postpartum depressie vertoont dezelfde verschijnselen als de depressieve stoornis en is daarvan niet te onderscheiden. Het hele scala van depressieve symptomen kan aangetroffen worden, waarbij de depressieve stemming en het niet kunnen genieten van de baby voorop staan. Voor de kraamvrouw is dit natuurlijk een verschrikkelijke teleurstelling, want ze had zich haar kraamtijd heel anders voorgesteld. Het is bovendien aanleiding voor schaamte en forse schuldgevoelens. Je 'hoort' nu toch immers gelukkig te zijn? De schaamte en schuldgevoelens kunnen nog versterkt worden door de omgeving, die er niets van begrijpt en daardoor de verkeerde dingen zegt. Het kan leiden tot spanningen met de echtgenoot: 'We hebben een schat van een baby, en nu dit!' De jonge moeder wordt hierdoor erg onzeker en onhandig bij de verzorging van de baby en denkt snel dat het kind iets ernstigs mankeert of bijvoorbeeld niet voldoende drinkt.
Per jaar lijden ongeveer 17.000 vrouwen na de bevalling aan een al dan niet lichte depressie. Dit komt neer op jaarlijks ongeveer 10 - 20 procent van de vrouwen die een kind krijgen.
De depressie ontstaat meestal enige weken tot maanden na de bevalling, gemiddeld genomen rond de vierde maand. Soms kan na de achtste maand nog een depressie tot ontwikkeling komen, waarbij men niet meteen het verband met de bevalling ziet. Ook na een miskraam of een abortus kan een ‘postpartum depressie’ optreden.

Oorzaken van een postpartum depressie
Over de oorzaken van een postpartum depressie hebben de verschillende onderzoekers hun eigen opvatting. Net als bij de gewone depressie is ook hier zeker sprake van een combinatie van factoren: erfelijke, biologische, psychosociale en persoonlijkheidsfactoren. Zwangerschap en bevalling worden als een belangrijk ‘life event’ gezien. Culturele factoren kunnen ook een rol spelen.
Vrouwen bij wie in de familie veel depressies voorkomen, lopen ook een verhoogd risico op een postpartum depressie. Er bestaat dan bovendien de kans dat de postpartum depressie zich, na een volgende bevalling, zal herhalen.
Biologische factoren zouden ook een rol spelen. Na de bevalling treedt een sterke daling op van de hoeveelheden progesteron in het bloed. Deze snelle daling zou volgens bepaalde onderzoekers mede verantwoordelijk zijn voor het uitbreken van de depressie, hoewel dit nooit echt wetenschappelijk aangetoond is. Ook hoge doses hormoonpreparaten (bijvoorbeeld progesteron) zijn blijkens wetenschappelijk onderzoek niet effectief bij de behandeling. In de praktijk blijkt progesteron (duphastion) de stemming echter gunstig te kunnen beïnvloeden.
Wat betreft de psychosociale factoren: het is heel belangrijk hoe een vrouw zich voelt en hoe ze de zwangerschap beleefd heeft. Als de relatie met haar partner niet zo goed is en als de partner bovendien weinig steun geeft tijdens de zwangerschap, de bevalling en de kraamdagen, is het risico van een postpartum depressie groter. Ook een minder goede relatie met de eigen ouders kan van negatieve invloed zijn.

De behandeling van een postpartum depressie
Hoe eerder een beginnende postpartum depressie behandeld wordt, des te sneller zal het herstel verlopen. Het herkennen van de klachten en de erkenning dat er van ‘aanstellerij’ geen sprake is, werkt bevrijdend voor de depressieve vrouw.
Goede kraamzorg en gezinshulp is erg belangrijk om extra belasting te voorkomen. Verder kan, afhankelijk van de ernst van de depressie, een behandeling met medicijnen (antidepressiva), eventueel gecombineerd progesteron aangewezen zijn. Steunende gesprekstherapie kan ‘uitgroeien’ tot psychotherapie, afhankelijk van de ernst van de depressie, de voorgeschiedenis van de vrouw en het eventueel voorkomen van ernstige persoonlijkheidskenmerken. Vrouwen kunnen ook veel baat hebben bij zelfhulpgroepen.
De prognose is bij een postpartum depressie meestal goed. Wel is er bij een eventuele volgende zwangerschap een vrij grote kans (ongeveer 60 procent) dat de postpartum depressie zich zal herhalen.




terug verder




Doorgaan met depressie


Doorgaan met depressie maakt het onderwerp 'depressie' toegankelijk voor een breed publiek. Het boek behandelt de laatste stand van zaken. Feiten worden aangevuld met vragen en de antwoorden erop. Verder bevat het heel veel voorbeelden en ervaringsverhalen.

Auteur(s) : Paul Wisman
Prijs : € 19,95
ISBN : 9789491549007