Behalve met een ‘in bewaring stelling’ kan een onvrijwillige opname ook door middel van een rechterlijke machtiging (RM) worden opgelegd. Met een RM velt de rechter op grond van de geneeskundige verklaring, eveneens door een onpartijdig psychiater geschreven, een vonnis dat een behandeling inhoudt van een half jaar op onvrijwillige basis. Ook bij een rechterlijke machtiging moet er een gevaar bestaan voor de patiënt zelf of voor de omgeving. Een RM kan ook uitgeschreven worden als dit gevaar op korte termijn te verwachten is. De rechterlijke machtiging kan altijd door de behandelend psychiater voortijdig opgeheven worden, zodra de patiënt vrijwillig wil en kan verblijven. Anderzijds kan de rechterlijke machtiging (na een halfjaar) door de rechter met een jaar verlengd worden.