Hartelijke dank voor uw bijdrage


Auteur:
Dr. J.W.F. Elte
 
In samenwerking met :  



lettergrootte: A  A  A
Medische begeleiding

De begeleiding van een diabeet ligt in handen van de huisarts en de internist, bij kinderen doet de kinderarts de begeleiding. Daarnaast wordt een aantal andere begeleiders ingeschakeld, zoals de diabetesverpleegkundige, de gespecialiseerde wijkverpleegkundige, de diëtist en de podotherapeut. De begeleiding wordt het best gegeven in teamverband, waarin soms ook nog andere hulpverleners deelnemen.

Type 1 diabeten
Deze diabeten worden minimaal eens per 3 maanden door de internist (of kinderarts, soms ook door de diabetesverpleegkundige) gecontroleerd, waarbij naar klachten wordt gevraagd, het gewicht wordt gemeten en eventueel ook de bloeddruk (zeker eens per 6 maanden) wordt opgemeten. Er wordt een glucose dagcurve gedaan – bij voorkeur door de patiënt zelf – en het percentage HbA1c wordt bepaald. Eens per 3 à 6 maanden wordt eiwit (microalbumine) in de urine gemeten. Bij een ontregeling of bij onbevredigende laboratoriumwaarden wordt de diabeet uiteraard vaker gezien. Ook de huisarts, diabetesverpleegkundige en – incidenteel – de diëtist en de podotherapeut (voetdeskundige) spelen een rol bij de begeleiding van de patiënt.

Samenwerking huisarts en specialist
In toenemende mate ontstaan er samenwerkingsverbanden tussen huisartsen en specialisten waardoor controles gezamenlijk, dat wil zeggen om en om, plaats kunnen vinden. Het jaarlijks periodiek onderzoek wordt meestal door de specialist, maar meer en meer ook door de huisarts gedaan. Die laat het periodiek laboratoriumonderzoek uitvoeren en verricht een lichamelijk onderzoek.
Bij het lichamelijk onderzoek worden gewicht en lengte gemeten, met de stethoscoop wordt geluisterd naar vaatgeruis (dat op vernauwing van een bloedvat kan wijzen) en de injectieplaatsen worden bekeken. Verder worden de voeten (bloedvaten, eelt, stand van de tenen, wondjes, gevoel etc.) geïnspecteerd en ook de reflexen om de conditie van het zenuwstelsel te beoordelen. Ten slotte wordt geïnformeerd naar eventuele klachten en naar lichaamsbeweging, rookgewoonten en eventuele voedingsproblemen.

Diabetesverpleegkundige
Begeleiding vindt ook plaats door de diabetesverpleegkundige die de patiënt in de eerste periode van de ziekte uitleg geeft over alle aspecten van diabetes. De verpleegkundige kan zeer veel praktische informatie en tips geven. Ook later is het aan te raden om de diabetesverpleegkundige regelmatig te raadplegen, ook voor problemen tussendoor. Bij goed ingestelde diabeten kan de diabetesverpleegkundige ook de controles gedeeltelijk overnemen.

Type 2 diabeten
Type 2 diabeten worden, indien alleen een voedingsadvies of tabletten zijn voorgeschreven, meestal door de huisarts gecontroleerd. Controles vinden ongeveer plaats zoals bij type 1, maar daarbij kan soms met een enkele bloedglucosemeting voor het ontbijt worden volstaan.
De huisartsen hebben voor de begeleiding van type 2 patiënten een vaste richtlijn ontwikkeld, waarin vastgelegd is welk onderzoek plaats moet vinden en hoe vaak per jaar dit noodzakelijk is.
Via de kruisverenigingen (de ‘wijkverpleging’) heeft de huisarts de beschikking over in diabetes gespecialiseerde verpleegkundigen en diëtisten, die voorlichting kunnen geven. Soms wordt deze hulp verleend via huisartsenlaboratoria, die vaak ook het bloed- en urineonderzoek op zich nemen. Zodra type 2 patiënten insuline moeten gaan spuiten, komen ze meestal bij de specialist terecht waarna de begeleiding plaatsvindt zoals hiervoor beschreven voor type 1 diabeten. Tegenwoordig nemen huisartsen de overschakeling op insuline vaak zelf ter hand, voorzover dat een een- of tweemaal daags insulineregime betreft.

Zwangere diabeten
Patiënten met zwangerschapsdiabetes komen gewoonlijk via de verloskundige of de gynaecoloog bij de internist terecht. De begeleiding vindt ook hier samen met diabetesverpleegkundige en diëtist plaats en is erop gericht de bloedglucosewaarden zo veel mogelijk onder de 7 Mmol/l te houden (al dan niet met behulp van insuline). Men probeert hypo’s en aceton (ketonen) in de urine te vermijden.
Naast de frequent uit te voeren glucose dagcurves worden regelmatig fructosamine en (minder vaak) het percentage HbA1c bepaald. Controles vinden in het begin om de 4 weken, later om de 2 weken en uiteindelijk elke week plaats. Op complicaties hoeft in dit geval niet zo zeer te worden gelet (de diabetes is nog maar net ontdekt). Omdat de regulatie in de zwangerschap zeer strikt moet zijn, worden ook vaak bloedglucoses gemeten na de maaltijden.
Bij de bevalling is er sprake van een zeer nauwkeurige begeleiding door diabetesverpleegkundige, internist, gynaecoloog en kinderarts.
Patiënten die al diabetes hadden voordat ze zwanger werden, worden zo mogelijk nog preciezer begeleid. Het nauwkeurig instellen van de diabetes dient in dat geval bij voorkeur te beginnen vanaf het moment dat de vrouw zwanger wil worden (dus vóór de bevruchting!).
Vóór een eventuele zwangerschap moet ook goed gekeken worden of er complicaties zijn van de ogen en de nieren, maar deze zijn zelden een reden om niet zwanger te worden. Als er afwijkingen zijn, moeten deze tijdens de zwangerschap worden gecontroleerd. Soms kunnen ze in die periode (tijdelijk) verslechteren. Sommige oogafwijkingen moeten voor de zwangerschap worden behandeld.
Baby’s die geboren zijn na een diabetische zwangerschap zijn vaak te zwaar, ook als de regulatie goed was. Alhoewel complicaties iets vaker optreden dan bij niet-diabeten is dit veel minder dan vroeger het geval was. Ook de kans op diabetes in het latere leven van deze kinderen is maar beperkt verhoogd.




terug verder




Diabetes en nu?



Auteur(s) : Dr. Jan Willem Elte, dr. Lioe-Ting Dijkhorst
Prijs : € 16,95
ISBN : 9789491549779

Zin in lekker eten


Hoe eet u gezond met diabetes? Daarover bestaan uiteenlopende adviezen. Dit kookboek is gebaseerd op actuele kennis uit betrouwbaar onderzoek, speciaal voor mensen met diabetes die zo gezond mogelijk willen blijven. Met de recepten uit dit boek zet u heerlijke gerechten op tafel waar iedereen van geniet. Behalve vele recepten vindt u ook persoonlijke ervaringen en tips. Met een woord vooraf en twee recepten van chef-kok Christopher Naylor van sterrenrestaurant Vermeer in Amsterdam.

Auteur(s) : Diabetes Fonds
Prijs : € 22,50
ISBN : 978949154964