Bij mensen met type 1 diabetes ontstaan vrijwel altijd duidelijke verschijnselen, die, zeker als ze tezamen optreden, direct het bestaan van diabetes doen vermoeden.

Bij diabetes is het glucosegehalte van het bloed zo hoog, dat de nieren niet meer in staat zijn om alle glucose tegen te houden. Een deel van de glucose in het bloed komt in de urine terecht en omdat glucose water aantrekt, zullen de nieren ook meer vocht doorlaten, zodat de hoeveelheid urine die dagelijks gevormd wordt veel groter is dan normaal.
Ook ’s nachts gaat de vorming van urine door, waardoor men regelmatig met een volle blaas wakker kan worden.

Doordat een overmatige hoeveelheid vocht als urine het lichaam verlaat, is er vaak – soms zelfs de hele dag – sprake van dorst. Het verloren gegane vocht moet immers worden aangevuld, om te voorkomen dat het lichaam uitdroogt. Het is dus niet zo dat men veel plast omdat men zo veel drinkt, maar juist omgekeerd.

Moeheid en een gebrek aan energie zijn het gevolg van het tekort aan glucose in de weefsels. Wanneer er in de weefsels onvoldoende glucose is om te verbranden, kan men slechts ‘op halve kracht’ (of nog minder) functioneren.

Wanneer er bij iemand die goed eet toch sprake is van gewichtsverlies, is er iets aan de hand. Bij diabetes is gewichtsverlies ondanks een goede eetlust kenmerkend voor type 1 diabetes; de eetlust kan zelfs toegenomen zijn.

Sufheid kan wijzen op een ernstige ontregeling waarbij er zich te veel ketonen (verzuring) in het bloed bevinden. Ook bij een hypo (veel te laag glucosegehalte van het bloed) kan sufheid optreden.

Door het droger worden van de huid (als gevolg van het dagelijkse verlies van veel urine) kunnen kleine scheurtjes in de opperhuid ontstaan. Dit geeft aanleiding tot jeukklachten. Jeuk is dan ook een verschijnsel dat bij ernstiger vormen van diabetes vaak voorkomt. Als iemand last van jeuk heeft zonder dat daarvoor een huidziekte als oorzaak is aan te wijzen, moet men aan diabetes denken.

Bij (zeer) hoge of sterk wisselende bloedglucosewaarden is het gezichtsvermogen vaak minder. Dit wordt veroorzaakt door de hierbij optredende veranderingen in de vochthoudendheid van de ooglens.

Soms ontstaan er bij diabetes klachten over dubbelzien wanneer men een bepaalde kant op kijkt. Dit wordt veroorzaakt door een verlamming van één of meer oogspiertjes doordat een zenuw die de oogspiertjes bestuurt, is beschadigd.

Door een te hoog bloedglucosegehalte kan de afweer tegen infecties verminderd zijn. Dit houdt waarschijnlijk verband met een verslechterde werking van witte bloedlichaampjes. De meest voorkomende infecties bij diabetes zijn:
- blaasontsteking;
- huidinfecties (vooral steenpuisten);
- schimmelinfecties (vooral aan voeten, vagina of voorhuid van de penis).
De verhoogde mate van vatbaarheid voor infecties verdwijnt vaak zodra het bloedglucosegehalte weer is gedaald.

Bij de type 1 diabetes duurt het meestal niet lang voordat de ziekte wordt ontdekt. De klachten ontstaan in korte tijd en vallen snel op. Daardoor komt een ernstige ontregeling, zoals bij de type 2 diabetes een enkele keer optreedt, nog maar zelden voor. Indien bij type 1 diabetes toch een ontregeling optreedt, dan is de patiënt suf, heeft hij een blozend gelaat en een droge huid, is de ademhaling diep en is er een acetonlucht. Vaak braakt de patiënt en is er pijn in de (onder)buik.