Als beïnvloeding van de levensstijl en eventueel de aanpak van bijkomende risicofactoren faalt, is bij hypertensie het gebruik van medicijnen aangewezen. De beslissing om medicijnen voor te schrijven is geen gemakkelijke. Gewoonlijk zullen medicijnen een of meerdere malen per dag gebruikt moeten worden gedurende een periode van vele jaren. Eerder is al gesproken over gebrekkige therapietrouw, dat wil zeggen het niet op de voorgeschreven wijze innemen van medicijnen.
Uit cijfers van het Rijksinstituut voor volksgezondheid blijkt dat in Nederland 750.000 mensen hypertensie hebben: bij 20- tot 69-jarigen gaat het om 27% van de mannen en 22% van de vrouwen, bij 70- tot 84-jarigen om 39% van de mannen en 45% van de vrouwen. Ongeveer 70% daarvan krijgt medicijnen voorgeschreven om de bloeddruk te verlagen. De helft hiervan gebruikt de medicijnen niet op de voorgeschreven wijze.
Eigenlijk is het onvoorstelbaar dat vele mensen bereid zijn wel 20 keer per dag een ongezonde sigaret op te steken en er dan vervolgens moeite mee hebben een of twee keer per dag een pil te slikken die hun bloeddruk verlaagt waardoor ze een grotere kans hebben op een langer en gezonder leven.

Motivatie is belangrijk
Het is ontzettend belangrijk dat u de voorgeschreven medicijnen op de juiste manier gebruikt. Daarbij speelt motivatie een grote rol. U moet ervan overtuigd zijn dat het gebruik van medicijnen echt helpt.
Uit de vele onderzoeken die bij mensen met hypertensie zijn gedaan, is het als een vaststaand feit naar voren gekomen dat verlaging van de bloeddruk leidt tot een aanzienlijke daling van het aantal complicaties van hoge bloeddruk. Dit moet toch voldoende motivatie geven om de voorgeschreven medicijnen ook daadwerkelijk in te nemen?

Eén of meer malen per dag slikken
Bij meerdere wetenschappelijke studies is vast komen te staan dat de hoogste therapietrouw wordt bereikt indien een medicament éénmaal per dag genomen moet worden. Tweemaal
per dag scoort nog redelijk maar een hogere frequentie leidt
tot vergeten en daarmee tot een afname van het beoogde
effect.

Bijwerkingen
Mensen met hypertensie hebben meestal geen klachten. Als ze dan medicijnen moeten slikken die hun wel klachten bezorgen, is het wel voor te stellen dat ze die medicijnen niet graag willen gebruiken.
Veel bloeddrukverlagende medicijnen kunnen helaas bijwerkingen veroorzaken. Een lijst met bijwerkingen staat in elke bijsluiter vermeld. Die bijwerkingen hoeven echter niet op te treden. Het is een wettelijke verplichting om alle mogelijke bijwerkingen in een bijsluiter op te nemen. Dat geldt ook voor de zeldzame bijwerkingen! In elk geval zijn de meeste bijwerkingen van dusdanige aard dat het nut van het medicament er ruimschoots tegenop weegt.
U doet er altijd goed aan er met de dokter over te praten wanneer u bijwerkingen vermoedt. Waar mogelijk kan dan voor een ander middel worden gekozen waar u hopelijk minder of geen last van hebt.

Zo min mogelijk verschillende medicijnen
Het risico op vergissingen en vergeten van medicijnen is altijd groter naarmate er meer medicijnen per dag geslikt moeten worden. Helaas zal het vaak toch nodig zijn verschillende soorten medicamenten te slikken om de bloeddruk bevredigend te verlagen. Soms is het daarom zinvol meerdere medicamenten te combineren in één tablet of capsule (combinatiepreparaten) waardoor de patiënt toch maar éénmaal per dag een tablet hoeft in te nemen.




Hoe vaak bloeddrukcontrole?
Nadat een behandeling met medicijnen is ingesteld, kan het enkele dagen tot weken duren voordat een optimaal effect is bereikt. De arts zal dan ook meestal pas na vier tot zes weken het effect door middel van bloeddrukmeting controleren. Zo nodig moet dan de dosering worden verhoogd en wordt na vier tot zes weken opnieuw de bloeddruk gecontroleerd. Indien er dan nog onvoldoende effect is opgetreden, wordt er soms een tweede middel aan de behandeling toegevoegd.
Het overschakelen van het ene op een ander medicament is in het algemeen niet nuttig daar vrijwel alle bloeddrukverlagende medicijnen ongeveer hetzelfde effect hebben. Als de bloeddruk voldoende is gezakt, wordt deze als regel twee- tot viermaal per jaar gecontroleerd.




Kunnen de medicijnen later weer verminderd worden?
Niemand slikt graag pillen en daarom is dit ook een vaak gestelde vraag. Als de bloeddruk gedurende bijvoorbeeld twee jaar goed geregeld is, kan het zeker zinvol zijn een poging te wagen om de dosis te verlagen. Als dat geen goed resultaat geeft, kan het ieder jaar opnieuw geprobeerd worden.

Is controle na stoppen van de behandeling nodig?
Indien de bloeddruk gedurende langere tijd normaal is en met de medicijnen gestopt kan worden, moet de bloeddruk toch nog minstens een- tot tweemaal per jaar gecontroleerd worden. De arts besteedt daarbij meestal ook aandacht aan de bijkomende risicofactoren.

Is verwijzing naar de specialist nodig?
Zoals al eerder is gesteld is in 90% van de gevallen de oorzaak van de bloeddrukverhoging niet bekend en spreekt men van essentiële hypertensie. De huisarts zal dan - nadat eerst de effecten van een gezonde leefstijl zijn afgewacht - een behandeling met een medicament instellen en zo nodig na enkele maanden een tweede medicijn toevoegen. Wanneer ook dit niet tot een bevredigend resultaat leidt, wordt de patiënt meestal verwezen naar een internist of cardioloog. Als er aanwijzingen zijn dat er voor de verhoogde bloeddruk een duidelijke oorzaak bestaat - we spreken dan van secundaire hypertensie - wordt de patiënt als regel direct naar een specialist verwezen. Datzelfde geldt voor die patiënten waarbij er tekenen zijn van orgaanschade en diegenen die een heel scala aan risicofactoren hebben. Ook wanneer de bloeddruk erg hoog is, is verwijzen naar een specialist nodig. Meestal echter kunnen de patiënten met hypertensie gewoon door de huisarts behandeld worden.

Bloeddrukkaart
Voor het gemak van de arts en de patiënt zijn er vele soorten zogenoemde bloeddrukkaarten in omloop waarop de waarden van de bloeddruk genoteerd kunnen worden. Soms worden daar ook andere nuttige gegevens op genoteerd zoals gewicht en laboratoriumuitslagen. Ook kunnen op deze kaart de gebruikte medicijnen genoteerd worden, wat vaak heel erg handig is omdat het voor veel mensen erg moeilijk is om de gebruikte dosering te onthouden. Het blijkt dat door het gebruik van deze bloeddrukkaarten het voor u makkelijker is om de medicijnen beter in te nemen.