In samenwerking met :  

Nederlandse Hartstichting


 Inloggen
> registreren
lettergrootte: A  A  A
Gevolgen voor de bloedvaten zelf

Door hypertensie worden alle bloedvaten in het lichaam aangetast. Hiervoor heeft u kunnen lezen wat de gevolgen voor het hart, de hersenen, de nieren en de ogen zoal kunnen zijn. Door de beschadiging van de bloedvaten kunnen er echter ook problemen ontstaan in de bloedvaten zelf.

De grote lichaamsslagader
De grote lichaamsslagader (aorta) ontspringt vanuit de linkerhartkamer. De aorta heeft bij gezonde mensen een bijzonder elastische wand, zodat ze wat kan uitzetten om de hoeveelheid bloed die het hart telkens uitpompt op te vangen. Hierdoor wordt ook de kracht waarmee het bloed in de circulatie wordt geslingerd wat verminderd. Dit wordt de 'windketelfunctie' van de aorta genoemd. De elasticiteit van de wand van de grote lichaamsslagader kan echter geleidelijk aan verloren gaan waardoor deze windketelfunctie verdwijnt. De grote druk wordt dan doorgeleid tot in de kleinere slagaderen waardoor deze geleidelijk aan stugger zullen worden. Ook de kwaliteit van de wanden van deze aders gaat achteruit.

Aneurysma: plaatselijke zwakke plek in bloedvatwand
Als het hart dan jaar na jaar met grote kracht bloed in de aorta blijft pompen kan er ergens een zwakke plek in de wand van dit bloedvat ontstaan. Op die zwakke plek kan, zoals in een zwakke plek in een fietsband, een uitbochting ontstaan. Dat noemen we een aneurysma (letterlijk: verwijding). Een aneurysma is dus een plaatselijke verwijding van een slagader. Zo'n verwijding kan overigens niet alleen in de aorta, maar ook elders in het lichaam in een slagader ontstaan. Ook in de hartkamer kan, bijvoorbeeld op de plaats van het litteken van een hartinfarct, op den duur een aneurysma ontstaan.
Een aneurysma veroorzaakt, totdat er een complicatie optreedt, in de regel geen klachten. Als er vroegtijdig een aneurysma gevonden wordt, is dat meestal bij toeval, bijvoorbeeld op een röntgenfoto van de longen of de buik die om een andere reden gemaakt werd. Uiteraard vindt er dan een uitgebreid onderzoek plaats en wordt de grootte regelmatig door middel van echoscopisch onderzoek gecontroleerd. Bij een echo wordt van buitenaf met een soort radargolven de grootte van het aneurysma gemeten. Dit is een pijnloos onderzoek. Als het aneurysma snel (d.w.z. binnen enkele maanden) groter wordt, of wanneer het een doorsnee van 5 centimeter heeft bereikt, kan besloten worden het uitgezette deel van de slagader te vervangen door een prothese, die soms wel doorloopt tot in de liezen. We noemen dit een broekprothese.

Complicaties aneurysma
Een aneurysma kan tot ernstige complicaties leiden. Allereerst kunnen zich in een aneurysma bloedstolsels vormen. Op een gezonde binnenbekleding van een bloedvat ontstaan onder normale omstandigheden geen bloedstolsels. De binnenbekleding van een aneurysma is echter niet helemaal gezond, zodat daar wel kleine bloedstolsels kunnen voorkomen. Deze kunnen op den duur steeds groter worden. Ook kunnen er stukjes van het bloedstolsel afbreken die met de bloedstroom mee worden gevoerd, bijvoorbeeld in de richting van de benen. Zo'n stukje (embolie) kan dan een kleiner bloedvat in de onderbenen afsluiten waardoor een of meerdere tenen kunnen afsterven. Amputatie is dan onvermijdelijk. Een embolie in een van de slagaders naar de darmen of andere buikorganen zoals de nieren, geeft daar een tekort aan zuurstof, waardoor weefsels afsterven. Dit kan leiden tot relatief kleine problemen, zoals een nierinfarct, maar ook tot serieuze complicaties zoals een darminfarct. Na het afsterven van een stuk darm kan na een paar dagen een levensgevaarlijke buikvliesontsteking ontstaan.
Een tweede gevreesde complicatie van een aneurysma is het ontstaan van een scheur in de zwakke, uitgezette wand. Een aneurysma kan op den duur namelijk steeds groter worden. Uiteindelijk kan de wand van de verwijding zo dun worden, dat er een scheur in ontstaat, waarna een massale bloeding in bijvoorbeeld in de borst- of buikholte of hersenen ontstaat. Zonder snel medisch ingrijpen kan de patiënt hieraan overlijden.
Een enkele keer scheurt de wand van het aneurysma niet volledig door alle lagen heen, maar scheurt alleen de binnenbekleding van de aorta (aneurysma dissecans) waardoor de binnenbekleding wordt losgewoeld van de rest van de vaatwand. Dit veroorzaakt een heftige scheurende pijn achter het borstbeen, tussen de schouders of in de buik, afhankelijk van de plaats van de scheur. Ook hierbij is snel medisch ingrijpen nodig, omdat zonder bloeddrukverlagende behandeling de binnenbekleding van de aorta over een steeds groter oppervlak wordt losgewoeld. Daarbij worden de zijvertakkingen van de aorta dichtgedrukt en raakt de bloedtoevoer van diverse organen in gevaar.

Etalagebenen
Ook de bloedvaten in de benen blijven niet buiten schot. Bij vernauwing kan, wanneer er flink doorgelopen wordt, hevige kramp in de benen ontstaan waardoor de patiënt gedwongen wordt te stoppen. In de volksmond spreekt men wel van 'etalagebenen', omdat de patiënt tijdens het lopen om de zoveel meter even moet stoppen en dan ter camouflering hiervan voor een etalageruit gaat staan.
De kramp in de benen ontstaat doordat er te weinig bloed in de spieren kan komen waardoor onvoldoende zuurstof voor de spierarbeid aanwezig is. Door de onvolledige verbranding van bloedsuikers komt melkzuur vrij en dat veroorzaakt de pijn in de kuitspieren. Uiteindelijk kan aderverkalking leiden tot het afsluiten van middelgrote en kleine slagaderen in de benen waardoor er delen van ledematen kunnen afsterven en geamputeerd moeten worden.
Gelukkig kunnen veel afwijkingen in de beenvaten verholpen worden door een omleidingsoperatie (een bypass, net als bij het hart) of een dotterprocedure, waarbij de vernauwing met een ballonnetje in elkaar wordt gedrukt waarna er weer een goede bloeddoorstroming kan zijn.

Afbeelding van "etalagebenen". Door een vernauwing of afsluiting van een slagader in het been kan onvoldoende bloed doorstromen. Zoals te zien is kan een vernauwing op verschillende niveaus zitten.





terug verder




Hoge bloeddruk: wat kan ik eraan doen?

Hoge bloeddruk is een ware volksziekte. Zo’n 10 procent van de Nederlanders heeft een verhoogde bloeddruk. Een te hoge bloeddruk geeft weinig tot geen klachten. Heel bedrieglijk, want het is wel degelijk gevaarlijk! Een hoge bloeddruk vergroot namelijk – zeker in combinatie met andere risicofactoren, zoals roken en overgewicht – de kans op hart- en vaatziekten. En hart- en vaatziekten zijn in Nederland nog steeds de belangrijkste doodsoorzaak.

Auteur(s) : drs. R.J. Timmerman
Prijs : € 17,95
ISBN : 9789066113909

Registreren
Wilt u regelmatig onze nieuwsbrief met actuele gezondheidsinformatie en aanbiedingen rond boeken ontvangen, ga dan naar de registratiemodule.
Gezond eten voor je hart

Gezond eten voor je hart: Een boek met recepten die zijn ontwikkeld door een bekende chef-kok en gebaseerd op de deskundige adviezen van een diëtiste. Dit boek bevat meer dan 100 recepten die zijn ontworpen om je smaakpapillen te prikkelen en je hart gezond te houden.

Auteur(s) : Paul Gayler en Jacqui Lynas
Prijs : € 19,95
ISBN : 9789066117136