Hartelijke dank voor uw bijdrage


Auteur:
Prof. Dr. Wouter Zuurmond
 
In samenwerking met :  



Nederlandse Vereniging voor Medische Oncologie


lettergrootte: A  A  A
Patiënt, familie en naasten, psychosociale aspecten, rouw en rouwverwerking

Communicatie tussen patiënt, familie, mantelzorgers en al of niet professionele hulpverleners is een eerste vereiste. Voor de zorgverleners is behandeling in teamverband een EIS (Effectieve Interdisciplinaire Samenwerking). Voor de familie en/of naasten daarentegen, is het belangrijk om samen met de patiënt tot een beleid te komen. In moeilijke perioden kan men daardoor soms nader tot elkaar komen, samen de schouders er onder zetten, maar het beleid kan ook tot een bron van onenigheid en ruzie leiden. Vooral in de richting van de dokter en de verpleging ontstaan verwarrende situaties als de naasten of de familie verdeeld zijn over het te voeren beleid. Belangrijk is het om, als de patiënt daartoe niet in staat is, een persoon namens de familie te laten optreden.

Veel regelen
In de palliatieve fase moet vaak een groot aantal materiële zaken geregeld worden. Het is dan belangrijk dat de financiële problematiek samen met de patiënt en eventueel familie en/of naasten wordt aangepakt. Dat voorkomt dat men later voor onverwachte problemen komt te staan.
Soms geeft de patiënt ook aan hoe de uitvaart geregeld moet worden. Daar moet men dan de tijd voor nemen zodat de laatste wensen nog vervuld kunnen worden.
De maatschappelijke hulpverlener kan in een groot aantal gevallen bemiddelen in deze zaken. Ook kan er bemiddeld worden wanneer bij een langdurige breuk in gezinssituaties of familie de wens bestaat om deze breuk weer te herstellen.

Afscheid
Veel patiënten hebben problemen met de psychische verwerking en het afscheid nemen. Dit is begrijpelijk en dit afscheid kan door familie en naasten tezamen met de hulpverleners begeleid worden. In een aantal gevallen kan de hulp van een 'professional' in de psychologie noodzakelijk zijn, maar de patiënt moet instemmen met de hulpvraag.
Centraal in de benadering van de patiënt staan respect voor diens autonomie en diens leven, met goede manieren en liefde alleen schiet de zorg tekort. De hulpverleners moeten op de hoogte zijn van de behandelingsmogelijkheden en deze ook kunnen toepassen. Daarnaast is het ook van belang om te weten wanneer men de hulp van een, op een bepaald gebied gespecialiseerde collega moet inroepen.
Bij slopende ziekten zoals kanker verandert er veel bij de patiënt en zijn naasten. Ontkenning, woede, depressie en berusting wisselen elkaar vaak af, zowel bij de patiënt, als bij familie of naasten. Voor ieder is dit begrijpelijk, maar ermee omgaan vereist een persoonlijke aanpak.

Verwerking
De medische symptoombehandeling is een essentieel onderdeel van de inter- of multidisciplinaire aanpak, omdat lichamelijk lijden in een groot aantal gevallen te verzachten is. Daarnaast is het ook belangrijk om kennis te nemen van aanvullende therapievormen en van de spirituele problematiek. Voor de familie en de naasten is de periode van ziekte van een dierbare vaak heel intensief, maar gedurende lange tijd is er ook hoop op genezing. Als die genezing niet meer mogelijk is, begint vaak het verlies- en rouwproces. Deze periode is daarom vaak minstens zo emotioneel en intensief als de periode van ziekte. Dat doet veel met de familie en naasten. Verwarring, onbegrip, ongeloof, boosheid en woede, maar ook vermoeidheid, slapeloosheid en andere lichamelijke klachten kunnen voorkomen. Het is natuurlijk niet vreemd dat die zaken gebeuren, maar het kan familie en naasten wel danig van slag brengen. Hierover praten met de (huis)arts of een maatschappelijk werker of geestelijk verzorger kan helpen. Daarnaast kan extra inzet van zorg emotionele ontlasting bieden. Ook vrijwilligersondersteuning voor de patiënt of de mantelzorger kan helpen deze moeilijke periode op een goede manier door te komen. Soms kan de zorg thuis zo zwaar worden dat men naar een andere plaats zoekt om de laatste periode van het leven door te brengen. Dit kan bijvoorbeeld in een Bijna-Thuis-Huis, een Hospice of een speciale unit in een zorgcentrum. In veel plaatsen in het land zijn deze speciale voorzieningen beschikbaar (zie www.palliatief.nl).

Als iemand overleden is, is er rouw en meestal verdriet om het verlies. Afhankelijk van de behoefte van de familie en naasten is het belangrijk om hulp te bieden aan ieder die betrokken is geweest bij de voorafgaande periode. Zorg voor de nabestaanden moet worden aangeboden, niet opgedrongen. Iedereen verwerkt verlies op zijn eigen manier, maar bij hulpvraag dienen de zorgverleners zich door middel van gesprekken beschikbaar en open te stellen voor actieve hulp. Veel nabestaanden blijven met vragen zitten die zij beantwoord willen zien en de hulpverleners dienen daar voor open te staan. De huisarts kan hierbij een belangrijke rol spelen. Bij het rouwproces dient iedereen respect te hebben voor de rituelen die bij een bepaald geloof horen.




terug verder




Gezond eten rond chemotherapie


Als je vanwege kanker chemokuren krijgt, heb je vaak weinig tot geen trek in eten en ook je smaak is geregeld heftig aangetast. Daarbij komt meestal ook nog eens een gevoelige mond en keel waardoor eten zelfs pijn kan doen. Diezelfde problemen kun je krijgen als gevolg van bestraling. Toch is het juist van essentieel belang voor het herstel – door goed te eten – je lichaam op gewicht te houden. Dit unieke kookboek – het eerste in z’n soort – helpt bij het gevecht weer beter te worden. Met allerlei praktische tips en inspirerende recepten om toch plezier in eten te houden.

Auteur(s) : José van Mil
Prijs : € 22,50
ISBN : 9789491549434