Hartelijke dank voor uw bijdrage


Auteur:
Prof. Dr. Wouter Zuurmond
 
In samenwerking met :  



Nederlandse Vereniging voor Medische Oncologie


lettergrootte: A  A  A
Wat is palliatieve zorg?

Definitie
Palliatieve zorg wordt door de Wereldgezondheids Organisatie (WHO) gedefinieerd als een benadering die de kwaliteit van leven verbetert voor patiënten en hun familie (naasten en dierbaren) die het hoofd moeten bieden aan het probleem van een levensbedreigende ziekte. Deze zorg wordt uitgevoerd in de vorm van het voorkomen en het verlichten van lijden door middel van vroegtijdige herkenning en nauwgezette beoordeling en behandeling van pijn, en andere problemen op lichamelijk, psychosociaal en spiritueel gebied. Palliatieve zorg:
- voorziet in verlichting van pijn en andere slopende symptomen;
- gaat expliciet voor het leven en beschouwt het sterven als een normaal proces;
- heeft niet de intentie om het stervensproces te vertragen of te verlengen;
- integreert de psychologische en spirituele aspecten in de zorg;
- biedt ondersteuning aan patiënten om zo veel mogelijk een actief leven te hebben tot aan de dood;
- biedt ondersteuning aan naasten in het omgaan met de ziekte van de patiënt, de problemen die dit met zich meebrengt alsmede hulp bij het verwerken van verlies;
- voorziet in teamverband in de behoeften van de patiënt en hun naasten, waaronder ook rouwverwerking;
- verbetert de kwaliteit van leven en kan tevens invloed hebben op het verloop van de ziekte in positieve zin;
- is vroeg in het ziektebeloop al toepasbaar in combinatie met andere therapieën die tot doel hebben het leven te verlengen zoals chemotherapie of bestraling en omvat ook de onderzoeken die nodig zijn om de slopende klinische complicaties in kaart te brengen en te behandelen.

Uit deze definitie blijkt dat palliatieve zorg meer inhoudt dan uitsluitend behandeling en begeleiding van pijn en andere medische symptomen. Aandacht voor de psychosociale en de geestelijke problematiek, voor familie en mantelzorgers; hoe met verlies om te gaan en te accepteren; rouwverwerking, nazorg en begeleiding, dit alles behoort tot het gebied van de palliatieve zorg.

Palliatieve zorg in Nederland
Bij onderzoeken die in Nederland zijn uitgevoerd, bleek dat in de jaren 1990 tot 2001 bij 1,7 tot 2,6% van de patiënten in de laatste fase van hun leven euthanasie werd toegepast. Deze getallen, die voor het eerst in 1990 werden gepubliceerd, veroorzaakten een enorme internationale verontwaardiging. Men vroeg zich af of de zorg voor patiënten in de laatste fase van hun leven wel voldoende was. Later bleek echter dat deze getallen ook voor andere landen golden, mits men maar eerlijk was.
Een van de voorwaarden voor het toepassen van euthanasie is dat de zorgverlening en de therapeutische mogelijkheden wel volledig benut zijn. De vraag of de zorg wel op adequate wijze had plaatsgevonden, bleef in een aantal gevallen onduidelijk.
In Nederland heeft men wetgevende maatregelen getroffen voor het wel of niet uitvoeren van euthanasie, maar een wet die het verlenen van adequate zorg aan mensen in de laatste fase van het leven verplicht stelt, ontbreekt!

Groeiend besef
Niet alleen de getallen met betrekking tot euthanasie hebben de mens wakker geschud omtrent de zorg voor mensen in de laatste fase van het leven, ook het besef voor zorg voor de naaste is in de loop der jaren toegenomen. Bij een vergrijzende bevolking heeft iedereen in zijn leven wel te maken met ouders, familie of bekenden die in dergelijke moeilijke omstandigheden verkeren of verkeerd hebben. Ieder ziet op dat moment dat het leven niet altijd verloopt zoals men wenst.
Het is duidelijk dat de omstandigheden waarin de mens in de laatste periode van het leven terecht kan komen ons bekend moeten zijn, maar we moeten ook weten wat we eventueel aan die omstandigheden kunnen doen.

Oplossingen moeten ook mogelijk zijn
De mens in de laatste fase van het leven kan blootgesteld worden aan een groot aantal bedreigingen. Als er geen optimale hulpverlening plaatsvindt, kunnen die bedreigingen aanleiding zijn om het maar op te geven.
Nu zijn niet alle problemen oplosbaar, maar als dat wel het geval is, moeten de oplossingen ook mogelijk zijn. Bij een onderzoek in 1989 bleek bijvoorbeeld dat 30-60% van de patiënten die leden aan kanker, onvoldoende voor de pijn behandeld werden. Tien jaar later, in 1999, bleek eveneens na onderzoek dat 30-60% van de patiënten met kanker onvoldoende werd behandeld voor pijn. In tien jaar tijd was er dus geen vooruitgang geboekt! Men kan slechts een vermoeden hebben over hoe het met de behandeling van de vele andere symptomen gaat. Nogmaals, niet alle symptomen zijn te behandelen, maar het moet wel zo zijn dat als iets op redelijk simpele manier behandeld kan worden, dit ook daadwerkelijk gebeurt.

Ondraaglijk lijden kan in een groot aantal gevallen voorkomen en behandeld worden, zonder dat de kwaliteit van leven ernstig bedreigd wordt. Om die reden bespreken we hier een aantal symptomen die zich in de laatste fase van het leven kunnen voordoen. Let wel, dat gebeurt aan de hand van een opsomming van verschijnselen die zich kunnen voordoen, wat niet altijd het geval is. Doen ze zich wel voor, dan zijn er wel degelijk mogelijkheden ter verzachting of behandeling.




verder




Gezond eten rond chemotherapie


Als je vanwege kanker chemokuren krijgt, heb je vaak weinig tot geen trek in eten en ook je smaak is geregeld heftig aangetast. Daarbij komt meestal ook nog eens een gevoelige mond en keel waardoor eten zelfs pijn kan doen. Diezelfde problemen kun je krijgen als gevolg van bestraling. Toch is het juist van essentieel belang voor het herstel – door goed te eten – je lichaam op gewicht te houden. Dit unieke kookboek – het eerste in z’n soort – helpt bij het gevecht weer beter te worden. Met allerlei praktische tips en inspirerende recepten om toch plezier in eten te houden.

Auteur(s) : José van Mil
Prijs : € 22,50
ISBN : 9789491549434