|
|
Gevolgen op langere termijn Herstel van bijwerkingen De bijwerkingen die u ondervindt doordat gezonde cellen tijdelijk niet kunnen herstellen, verdwijnen enkele weken na afloop van de laatste bestraling. Het herstel kan echter ook onverwacht minder voorspoedig verlopen, maar de kans hierop is heel klein. Vermoeidheid Vermoeidheid is een bijwerking van kanker en/of van de behandeling. U kunt nog lange tijd na de bestraling last hebben van vermoeidheid. Maak dit kenbaar aan uw radiotherapeut als u op controle komt. Een tweede tumor Minder dan 1% van de bestraalde patiënten loopt het risico dat er door de bestraling een nieuwe tumor ontstaat. Deze tumor zit dan in het oude bestralingsveld. Dit gebeurt echter niet op korte termijn, maar pas na 10 tot 30 jaar. Aangezien de meeste mensen die bestraald worden ouder zijn dan 60 jaar, lopen zij geen echt risico op een tweede tumor. Het is een afwegen van risico's. Zonder de bestraling heeft u immers een grote kans om aan de kanker te overlijden. Bij kinderen en jonge volwassenen is de kans op een tweede tumor zeker een punt van overweging. Indien mogelijk wordt voor een andere behandeling gekozen als die tenminste even goede resultaten geeft. Ook let de radiotherapeut tijdens de (jarenlange) controle na afloop van de behandeling op tekenen die kunnen wijzen op een nieuwe tumor. Lymfe-oedeem Vroeger hadden patiënten die wegens borstkanker in hun oksel geopereerd of bestraald moesten worden, veel vaker dan tegenwoordig last van een dikke arm (lymfe-oedeem). Toch kan, ondanks de verbeterde operatie- en bestralingstechnieken, lymfe-oedeem nog optreden. De arm wordt dik doordat tijdens de operatie de lymfeklierketens, die het lymfevocht afvoeren, doorgesneden worden. Dit is onvermijdelijk tijdens de operatie. Indien dit gebied vervolgens wordt bestraald, kan het zijn dat de ketens niet meer goed aan elkaar groeien. Dit hoeft niet per se tot lymfe-oedeem te leiden, omdat het lichaam over een behoorlijke reservecapaciteit beschikt voor het afvoeren van het lymfevocht. Als het lichaam de afvoer van het lymfevocht niet meer kan verwerken, ontstaat lymfe-oedeem: de arm wordt dikker. Hetzelfde kan zich overigens bij operatie en bestraling in de lies voordoen. Bijkomende ontstekingen vergroten het risico op het ontstaan van lymfe-oedeem. Vandaar dat u na een operatie in het okselgebied het advies krijgt geen bloed meer te laten prikken in die arm, handschoenen te dragen als u in de tuin werkt (in verband met doornen van rozen, etc.) en zeker de eerste maanden na de operatie niet zwaar te tillen. Lymfe-oedeem kan niet genezen, maar wel beperkt worden. Hiertoe wordt vaak fysiotherapie voorgeschreven. Impotentie Bij bestraling van het kleine bekken (in de buurt van de blaas en de prostaat van de man) bestaat het risico op tijdelijke of blijvende impotentie. Tijdelijke impotentie kan al ontstaan zijn tijdens onderzoek dat de uroloog verrichtte om de diagnose prostaatkanker vast te stellen. Maar het kan ook het gevolg zijn van spanning en emotie en als u zich door de ziekte niet lekker voelt. De kans op blijvende impotentie door bestraling van het gebied rond de prostaat is ongeveer 25% kleiner dan na het operatief weghalen van de prostaat. Dan is het bijna 100%. Factoren die meespelen zijn de leeftijd en de verwerking van het ziekteproces. Blijft langere tijd na de bestraling de impotentie toch bestaan, dan kunt u dat het best met uw radiotherapeut en uroloog bespreken. Hartklachten Mensen die in het verleden (tot in de jaren zestig) voor de ziekte van Hodgkin zijn bestraald op de linkerhelft van de borstkas, lopen een verhoogd risico op een hartinfarct. Dit komt omdat er in het verleden een grotere portie (fractie) straling per dag werd gegeven en de apparatuur veel minder geavanceerd was. Het risico op een hartinfarct is ook groter bij overgewicht en een te hoge bloeddruk. Doordat de apparatuur tegenwoordig nauwkeuriger is, kan zo veel mogelijk voorkomen worden dat het hart bestraald wordt. |
Gezond eten rond chemotherapie Als je vanwege kanker chemokuren krijgt, heb je vaak weinig tot geen trek in eten en ook je smaak is geregeld heftig aangetast. Daarbij komt meestal ook nog eens een gevoelige mond en keel waardoor eten zelfs pijn kan doen. Diezelfde problemen kun je krijgen als gevolg van bestraling. Toch is het juist van essentieel belang voor het herstel – door goed te eten – je lichaam op gewicht te houden. Dit unieke kookboek – het eerste in z’n soort – helpt bij het gevecht weer beter te worden. Met allerlei praktische tips en inspirerende recepten om toch plezier in eten te houden. Bestraling: wat betekent dat voor mij? Wat is kanker? Hoeveel mensen lijden in Nederland aan hanker? Hoe is kanker te voorkomen? Hoe wordt het in Nederland behandeld? Wat gebeurt er op de afdeling radiotherapie en waarom wordt iets gedaan? Welke manesn komt u op deze afdeling tegen en wat doen zij? Op al deze vragen krijgt u in dit boek antwoord.
Registreren
Wilt u regelmatig onze nieuwsbrief met actuele gezondheidsinformatie en aanbiedingen rond boeken ontvangen, ga dan naar de registratiemodule. |







