Hier vindt u informatie over de normale bouw en het normale functioneren van het maagdarmkanaal. Hierbij zal het accent worden gelegd op het bovenste deel ervan. Wij beperken ons echter niet tot de maag, omdat 'maagklachten' ook uit andere organen afkomstig kunnen zijn.

De slokdarm is een buis die de keelholte verbindt met de maag. Qua vorm en functie is de slokdarm het meest eenvoudige deel van het maagdarmkanaal. De slokdarm ligt in de borstholte, achter het hart en voor de wervelkolom. De wand van de slokdarm bestaat voor een belangrijk deel uit spierweefsel dat de bewegingen van dit orgaan mogelijk maakt. Aan de binnenzijde is de slokdarm bekleed met slijmvlies van het plaveiseltype. Zowel aan de bovenzijde van de slokdarm (tussen keelholte en slokdarm) als aan de onderzijde (tussen slokdarm en maag) bevindt zich een verdikking van de spierlaag die als een kringspier (sfincter) werkt. De onderste slokdarmkringspier vormt het einde van de slokdarm. Onder normale omstandigheden ligt deze kringspier ter hoogte van het middenrif (diafragma), de spierplaat die borstholte en buikholte van elkaar scheidt.
De slokdarm mondt uit in de maag: een zakvormige verwijding van het maagdarmkanaal die boven in de buikholte ligt, vlak onder het middenrif. Het bovenste deel van de maag, het maaglichaam (corpus), is het wijdst. Hier is het slijmvlies sterk geplooid. In het nauwere, onderste gedeelte van de maag (het maagantrum) is het slijmvlies glad. Op de plek waar de maag overgaat in de twaalfvingerige darm bevindt zich opnieuw een kringspier. Deze wordt maagportier of pylorus genoemd.

Na de maagportier volgt de twaalfvingerige darm (duodenum), het 25 cm lange eerste deel van de dunne darm. Het daaropvolgende deel van de dunne darm heet nuchtere darm (jejunum) en daarna volgt de kronkeldarm (ileum). De dunne darm is in totaal ongeveer vier meter lang. De dunne darm mondt uit in de dikke darm (colon). Het laatste deel van de dikke darm (de endeldarm) is via de anus met de buitenwereld verbonden.
In de twaalfvingerige darm bevindt zich, op ongeveer tien cm van de maagportier, de uitmondingsplaats van de afvoerbuizen van het galsysteem en de alvleesklier. Op deze plek zit aan de binnenzijde van de dunne darm een verdikking ter grootte van een erwt, de papil van Vater.

De slokdarm dient ervoor om het doorgeslikte voedsel efficiënt naar de maag te transporteren. Bovendien zorgt het orgaan ervoor dat het eenmaal in de maag aangekomen voedsel niet meer omhoog kan komen. Om deze functies te verwezenlijken kunnen de spieren in de slokdarmwand samentrekken. Deze samentrekkingen (contracties) veroorzaken ringvormige insnoeringen, die met een snelheid van enkele centimeters per seconde naar beneden lopen, naar de maag. De onderste slokdarmkringspier is onder normale omstandigheden gesloten en zorgt ervoor dat de maaginhoud niet meer terug de slokdarm in kan stromen.

De werking van de maag is veel ingewikkelder dan die van de slokdarm. Per dag produceert de maag anderhalf tot twee liter vocht, dat heel zuur is door de aanwezigheid van zoutzuur. Deze afscheiding van maagsap (secretie) vindt alleen in het bovenste deel van de maag plaats (corpus), niet in het onderste deel (antrum). De zuurproductie wordt onder andere gereguleerd door de tiende hersenzenuw (de nervus vagus). De zoutzuurproducerende cellen in het maagslijmvlies zijn de zogenoemde wandcellen (pariëtale cellen). Deze bevinden zich in klierbuisjes die loodrecht op het oppervlak van het maagslijmvlies zijn gerangschikt. Een mens heeft gemiddeld een miljoen wandcellen. Behalve zoutzuur produceert de maag het enzym pepsine dat in staat is eiwitten in kleinere brokstukken af te breken.
Het bovenste deel van de maag fungeert als een opvangzak voor het voedsel. Tijdens het eten ontspannen de gladde spieren in de maagwand zich, zodat de maag als het ware geleidelijk uitzet. Dit proces wordt adaptieve relaxatie genoemd. Hierdoor neemt de druk in de maag nauwelijks toe, ook niet wanneer een grote maaltijd wordt genuttigd. Ook de adaptieve relaxatie wordt geregeld door de tiende hersenzenuw.
In het onderste gedeelte van de maag komen ringvormige samentrekkingen voor, die in de richting van de maaguitgang lopen. Deze peristaltische contracties verplaatsen het voedsel in de richting van de maagportier. Vlak voordat het voedsel daar echter is aangekomen, wordt de maagportier gesloten en de meeste voedselbrokjes worden teruggeworpen naar de hogere delen van de maag. Dit proces herhaalt zich net zolang totdat de voedselbrokjes zijn verkleind tot een afmeting van minder dan één mm. Dan kunnen ze, gemengd met het maagsap, als een soort pap de maagportier passeren. Dit gebeurt theelepelsgewijs.

Bij gezonde mensen wordt de ontlediging van de maag op zeer nauwkeurige wijze geregeld. Voortdurend wordt de in de dunne darm aankomende spijsbrij afgetast met behulp van receptoren in de wand van de twaalfvingerige darm. Als het uit de maag komende materiaal bijvoorbeeld te zuur is, wordt dit in de dunne darm waargenomen en via een reflex wordt dan de maagontlediging vertraagd. Hetzelfde gebeurt wanneer het uit de maag komende materiaal te veel vet bevat.
Vloeibaar voedsel verlaat de maag sneller dan vast voedsel, ook als vloeibare en vaste componenten tegelijkertijd worden ingenomen. Onverteerbare vaste brokken verlaten de maag de eerste uren in het geheel niet. Deze worden pas uitgedreven wanneer al het verteerbare voedsel de maag en de dunne darm gepasseerd is. Dit gebeurt meestal 's nachts, tijdens de slaap.

In de dunne darm vindt het belangrijkste deel van de vertering van het voedsel plaats en van de opname van voedingsstoffen in het bloed, via de darmwand. Hiervoor produceert de darmwand zelf een groot aantal enzymen die onder andere voedingssuikers in kleinere bestanddelen splitsen. Voor een goede vertering is bovendien bijmenging van gal en alvleeskliersap nodig. De in de gal aanwezige stoffen zorgen ervoor dat vetten in zeer kleine bolletjes worden verdeeld. Het alvleeskliersap bevat een vetsplitsend enzym (lipase), een eiwitsplitsend enzym (trypsine) en een zetmeelsplitsend enzym (amylase). Deze enzymen zijn noodzakelijk voor een goede vertering.
De bewegingen van de dunne darm zorgen ervoor dat de spijsbrij goed in contact komt met de verterende enzymen en met het slijmvlies van de dunne darm. Zonder goede bewegingen van de dunne darm kan er geen goede vertering en geen volledige opname van de voedingsbestanddelen door de darmwand plaatsvinden.

De bewegingen van de dunne darm zorgen verder voor een geleidelijk transport van de darminhoud in de richting van de dikke darm. Per dag bereikt ongeveer anderhalf liter groenig gekleurd sap het einde van de dunne darm.
De dikke darm (colon) onttrekt vocht aan dit sap, zodat de inhoud geleidelijk wordt ingedikt. Langzame bewegingen verplaatsen de zich vormende ontlasting vervolgens in de richting van de uitgang van de darm (endeldarm en anus).