In samenwerking met :  

Maag Lever Darm Stichting


 Inloggen
> registreren
lettergrootte: A  A  A
Zweerziekte

De opvattingen rondom voeding en maagzweren zijn de afgelopen eeuw nogal veranderd. Mensen met een zweer aan de maag en de twaalfvingerige darm kregen vanaf het einde van de 19e eeuw tot ver in de jaren zeventig van de vorige eeuw strenge 'maagsparende' diëten voorgeschreven. Artsen en patiënten geloofden toen heilig in de genezende werking van de 'maagdiëten'. Daarnaast moest een dieet herhaling van een maagzweer voorkomen. Het doel van de maagdiëten was om zo min mogelijk maagzuur aan te maken en het toch geproduceerde maagsap te binden. Maagsap wordt al gemaakt bij het zien en ruiken van elk voedsel. Daarom werd naast strenge bedrust soms alle voeding verboden of het dieet bestond uit een kleurloze, reukloze, smaakloze en vormloze voeding, zonder genotmiddelen als koffie, alcohol en tabak. Maagsap wordt ook gevormd bij grote maaltijden door uitzetting van de maag. Zodoende werd aangeraden regelmatig en meermalen kleine maaltijden te nuttigen. Vooral diëten met vloeibaar en gemalen voedsel moesten uitzetting van de maagwand en een grote maagactiviteit voorkomen.
Het maagzuur dat ondanks dieetmaatregelen toch nog werd gevormd, moest gebonden worden aan eiwit en kalk uit de voeding, hoofdzakelijk bestaande uit melkproducten. De maaltijden in het aloude maagdieet waren dan ook eenzijdig, ze bestonden immers uit melk en room. Veel maagpatiënten werden daardoor 'vetgemest'. De voorgeschreven bedrust droeg daar nog een steentje aan bij. Het gevolg was ook dat alle patiënten bloedarmoede kregen door een tekort aan ijzer. Immers, melk en room bevatten geen ijzer, terwijl er ook nog een verhoogde kans was op bloedverlies door maagbloedingen. Het menu voor patiënten met een maagzweer was kortom saai en bepaald geen pretje.

In 1935 schafte de Deense dokter Meulengracht deze eenzijdige voedingen af en introduceerde voor patiënten met een maagzweer een volwaardige pureevormige voeding, echter zonder stimulerende stoffen. Daardoor ontstonden geen tekorten aan vitamines en mineralen meer.
Tussen 1930 en 1975 is het aantal maagzweren afgenomen. Dit wordt onder meer toegeschreven aan de consumptie van de meervoudig onverzadigde vetzuren arachidonzuur en linolzuur. Deze vetzuren worden omgezet in prostaglandines, die beschermen tegen inwerking van het maagzuur op het maagslijmvlies. Deze gunstige vetzuren komen onder andere voor in maïsolie, zonnebloemolie, sojaolie en worden verwerkt in dieetmargarines. Ook visolie werkt beschermend.
Een streng dieet is nu niet meer nodig dankzij medicijnen die de maagzuurvorming tegengaan zoals H2-blokkers en protonpompremmers. Daarnaast is door onderzoek ondertussen meer bekend geworden over het effect van voeding op de maag. De conclusies die daaruit getrokken kunnen worden, geven een volledige ommekeer te zien:
• Voeding kan geen maagzweer veroorzaken.
• Een maagsparende voeding (dieet) geneest de maagzweer niet sneller dan een normale voeding. De maaginhoud is bij normale voeding vrijwel even zuur als bij dieetvoeding. Voedsel stimuleert de vorming van maagzuur, maar bindt het ook.
• Voortdurend eten zet de maag aan tot het produceren van maagsap. Het is dus verstandig hooguit drie tot vier maaltijden per dag te nemen, want dan krijgt de maag meer rust dan bij het regelmatig nemen van kleine maaltijden. Ook is het niet raadzaam vlak voor het slapen gaan nog iets te eten, want dan is de kans groot dat men wakker wordt met pijn. Er wordt 's nachts immers veel maagsap gevormd als reactie op voedsel.
• De indeling in makkelijk of moeilijk verteerbaar voedsel is irrelevant bij het ontstaan of de behandeling van zweerziekte. Het is nooit aangetoond dat moeilijk verteerbaar voedsel (vooral vet- en/of vezelrijk voedsel) de genezing van zweerziekte nadelig beïnvloedt, dus patiënten hoeven dit voedsel niet te vermijden.
• Vezelrijke voeding is goed voor mensen met zweerziekte. Voedingsvezels blijven langer in de maag. Het maagsap heeft 'veel werk' aan een vezelrijke maaltijd, waardoor het maagsap minder snel de maagwand kan aantasten.
• Kruiden en specerijen geven in het algemeen geen extra klachten, dus hoeven niet per definitie vermeden te worden.
• Melk geeft weliswaar verlichting van de pijn, maar veroorzaakt ook een verhoogde aanmaak van maagzuur. Een voeding die hoofdzakelijk bestaat uit melkproducten is dus geen oplossing, maar het is ook niet verstandig alle melkproducten te vermijden.
• Alcohol heeft geen invloed op het ontstaan van een maagzweer. Alcohol stimuleert echter wel de zuurproductie; grote hoeveelheden alcohol kunnen een maagontsteking veroorzaken. Bij veel alcoholisten wordt gastritis aangetroffen. Koffie, thee, cacao en cafeïnehoudende cola stimuleren de zuurvorming in de maag, vooral als deze buiten de maaltijden gedronken worden. Ook cafeïnevrije koffie heeft een slechte invloed want deze bevat stoffen die de maag tot zuurvorming aanzetten. Wees dus matig met alcohol, (cafeïnevrije) koffie, thee en cacao.
Bij een deel van de patiënten met zweerziekte treedt bloedverlies op uit de zweer, wat bloedarmoede kan veroorzaken.

Tips bij maagzweer
Eet een smakelijke, verantwoorde en gezonde voeding:
• Gebruik een vezelrijke en gevarieerde voeding.
• Eet op regelmatige tijden, drie à vier keer per dag.
• Gebruik niet te grote maaltijden.
• Kauw goed, meng het speeksel door het voedsel.
• Gebruik de laatste maaltijd ongeveer twee uur voor het slapen gaan.
• Gebruik koffie en alcohol met mate.
• Vermijd (tijdelijk) producten die last veroorzaken.
• Stop met roken.



terug verder




Maagklachten

In dit boek worden de alledaagse en de minder vaak voorkomende maagklachten uitgebreid beschreven. Aan de orde komen de oorzaken, de verschillende onderzoeksmethodes en de medicijnen waarmee deze klachten behandeld kunnen worden

Auteur(s) : Prof. dr. A.J.P.M. Smout/A. Donker
Prijs : € 17,95
ISBN : 9789066114074

Gezond eten voor je darmen

Gezond eten voor je darmen bevat meer dan 100 recepten die zijn ontwikkeld om de smaakpapillen te prikkelen en tegelijkertijd de symptomen van PDS te bestrijden. Het boek bevat veel waardevolle adviezen en praktische informatie die je helpen de ziekte te herkennen en de overlast te beperken.

Auteur(s) : Sophie Braimbridge en Erica Jankovich
Prijs : € 19,95
ISBN : 9789066117037

Registreren
Wilt u regelmatig onze nieuwsbrief met actuele gezondheidsinformatie en aanbiedingen rond boeken ontvangen, ga dan naar de registratiemodule.
Gezond eten zonder gluten

Geen gluten en toch lekker eten? Gezond eten zonder gluten bewijst dat het kan. Eet smakelijk!

Auteur(s) : Darina Allen en Rosemary Kearney
Prijs : € 19,95
ISBN : 9789066117044