Osteoporose kan ook worden veroorzaakt door een ziekte van de bijschildklieren, waarbij in één of meer van de bijschildklieren te veel hormoon (PTH) gemaakt wordt. De ziekte komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen en openbaart zich zelden voor het 50ste levensjaar.
Een teveel aan bijschildklierhormoon leidt ertoe dat er voortdurend calcium aan het bot wordt onttrokken. De grote hoeveelheid calcium die hierdoor aan het bloed wordt afgegeven zal uiteindelijk via de nieren in de urine terechtkomen. Daardoor gaat er via de nieren ook veel vocht verloren, zodat men vaak en veel moet plassen en de hele dag dorst heeft.
Omdat de nieren niet in staat zijn het teveel aan calcium snel in voldoende mate in de urine uit te scheiden, ontstaat er een te hoog calciumgehalte in het bloed. Dit kan veel klachten veroorzaken, variërend van misselijkheid, gebrek aan eetlust en problemen met de stoelgang (obstipatie) tot een maagzweer of een ontsteking van de alvleesklier. Ook kan een teveel aan calcium in het bloed leiden tot psychische klachten, zoals problemen met de concentratie, vermoeidheid, angsten, depressies en verwardheid.
Bij mensen met een te sterk werkende bijschildklier wordt vooral schorsbot verloren. In ernstige gevallen kunnen ook holtes (cysten) in het bot ontstaan als gevolg van plaatselijke activiteit van de osteoclasten (botafbrekende cellen). Dit heet een osteoclastoom. Dit leidt bij mensen met hyperparathyreoïdie tot een vergroot risico op het breken van een arm of een been. Daarom is het belangrijk dat er bij hen regelmatig onderzoek van de botten plaatsvindt.
De ziekte is meestal gemakkelijk vast te stellen. Bij een te hoog calciumgehalte in het bloed moet aan een ziekte van de bijschildklier worden gedacht. Door de hoeveelheid bijschildklierhormoon (PTH) in het bloed te meten, kan men het bestaan van een te sterk werkende bijschildklier vaststellen of uitsluiten.
Een te sterk werkende bijschildklier is niet met medicijnen te behandelen. Meestal is het nodig om het orgaan operatief te verwijderen.