Hartelijke dank voor uw bijdrage


Auteur:
Dr. Moniek Thunnissen
 


lettergrootte: A  A  A
Inleiding

 
Persoonlijkheidsstoornissen komen veel voor, zo’n tien tot vijftien procent van de totale bevolking heeft er in meer of mindere mate last van. Onder de mensen die in behandeling zijn bij een psychiater of een psycholoog, loopt dit percentage zelfs op tot vijftig procent of hoger. Het lastige aan een persoonlijkheidsstoornis is dat deze stoornis niet zo gemakkelijk aan de buitenkant zichtbaar is. Mensen doen niet vreemd, zijn niet in de war of erg somber, praten en handelen hetzelfde als de meeste mensen.
We onderscheiden persoonlijkheidsstoornissen van wat we ‘syndromale stoornissen’ noemen; dit zijn stoornissen die niet de hele persoonlijkheid betreffen, maar slechts een deel daarvan, zoals de stemming, het denken of de emoties (zoals een depressie, psychose of angststoornis). Persoonlijkheidsstoornissen hebben betrekking op de totale persoonlijkheid en zijn daarom van een kant per definitie ernstig: ze treffen de hele persoon. Aan de andere kant ervaart de persoon zelf ze daarom juist soms niet als een stoornis omdat hij het gevoel heeft ‘zo ben ik nu eenmaal’.

 

Wat onderscheidt mensen met een persoonlijkheidsstoornis dan wel van mensen zonder deze stoornis? Het zijn mensen die door anderen vaak ‘lastig’ of ‘moeilijk’ gevonden worden – en in veel gevallen ook door zichzelf. Het zijn mensen die regelmatig problemen hebben op hun werk of in relaties. Ze hebben het vaak moeilijk in het leven, waarbij het soms lijkt of zij altijd pech -hebben, maar soms ook alsof zij de tegenslagen in het leven opzoeken. Soms zijn het mensen die gemakkelijk in conflict komen met hun omgeving; in -andere gevallen zijn het mensen die zich juist terugtrekken en conflicten vermijden. Vaak voelen ze zich eenzaam of door anderen in de steek gelaten.
In veel gevallen zijn het mensen die met een combinatie van moeilijkheden te maken hebben: ze hebben vaak een ‘lastige aanleg’, een heftig temperament waardoor ze gemakkelijk in botsing komen met anderen, of juist een heel geremde, angstige aanleg waardoor ze zich eerder terugtrekken, dan dat ze het contact aangaan. Daarnaast hebben ze vaak nare dingen meegemaakt in hun jeugd: verwaarlozing, soms ook mishandeling, het vroeg overlijden van een van de ouders of andere tegenslagen. Ook was soms de combinatie van ouders en kind niet gelukkig en ontstond er een negatieve spiraal waarbij ze steeds negatiever op elkaar gingen reageren.
Dit betekent overigens niet dat ‘het de schuld van de ouders is dat hun kind later een persoonlijkheidsstoornis krijgt’. Het is veel ingewikkelder dan dat. Soms zijn ouders, door allerlei oorzaken, niet of minder in staat om een goede ouder te zijn: ze hebben soms zelf weinig meegekregen van hun eigen ouders of hebben veel nare dingen meegemaakt. Soms zit het ook op allerlei fronten tegen in het leven: een van de ouders overlijdt, er kunnen financiële of andere problemen zijn waardoor de ouders erg onder druk staan.

In dit boek bespreken we allereerst de symptomen (verschijnselen) die bij een persoonlijkheidsstoornis horen. Een aantal ervan komt bij elke vorm voor, maar daarnaast heeft elke persoonlijkheidsstoornis ook zijn eigen kenmerken.
Vervolgens gaan we in op de oorzaken: aangeboren oorzaken, oorzaken door de opvoeding en door de ervaringen die mensen hebben opgedaan in de loop van hun leven. Bepaalde gebeurtenissen in het leven kunnen het risico op het ontwikkelen van een persoonlijkheidsstoornis vergroten.
Het stellen van de diagnose van deze aandoening is niet altijd even makkelijk. Soms kunnen mensen lange tijd redelijk goed blijven functioneren doordat ze werk gevonden hebben dat bij hen past of doordat hun partner of omgeving veel rekening met hen houdt. Veranderingen op het werk, een echtscheiding of overlijden van de partner kunnen dan tot symptomen leiden. Dan kan ook duidelijk worden dat iemand al veel langer last had van deze symptomen, maar deze tot dan toe redelijk kon compenseren.
Zoals gezegd komen persoonlijkheidsstoornissen bij tien tot vijftien procent van de mensen voor. Bovendien is er vaak sprake van symptomen van meerdere persoonlijkheidsstoornissen tegelijkertijd. Ook komen deze stoornissen vaak voor in combinatie met andere psychiatrische stoornissen zoals een depressie, een angststoornis of een verslaving. Ook lichamelijke klachten komen regelmatig voor.
Hoewel mensen meestal veel last hebben van hun persoonlijkheidsstoornis, zoeken ze niet altijd hulp. Soms komt dat omdat ze denken dat ze ‘nu eenmaal zo zijn’ of omdat ze denken dat ze toch niet kunnen veranderen. Toch is dat niet waar: persoonlijkheidsstoornissen kunnen wel degelijk behandeld worden. In de afgelopen tientallen jaren zijn er verschillende vormen van -behandeling ontwikkeld voor mensen met een persoonlijkheidsstoornis.
De behandeling van eerste keus is psychotherapie: ambulant, in deeltijd of klinisch. Vaak gaat de voorkeur uit naar behandeling in een groep omdat veel van de problemen van mensen met een persoonlijkheidsstoornis spelen in relaties met anderen. Een klinische behandeling (opname) is vaak beperkt in tijdsduur, bijvoorbeeld tot drie of zes maanden. De ambulante behandeling daarentegen is vaak langdurig, vaak langer dan een jaar. Behalve psychotherapie is begeleiding ook van belang, bijvoorbeeld bij het afmaken van een opleiding, het zoeken naar geschikt werk of het verbeteren van het sociale leven. Soms worden ook medicijnen voorgeschreven, vooral als mensen daarnaast klachten hebben zoals depressie, angsten, verwardheid, denkstoornissen of impulsiviteit.
De laatste jaren zijn er steeds meer zelfhulpgroepen gekomen van mensen met persoonlijkheidsstoornissen, onder andere ook via internetsites. De bekendste daarvan zijn de groepen van mensen met een borderline-persoonlijkheidsstoornis.
Achter in het boek zit een hoofdstuk dat gewijd is aan veel gestelde vragen, adviezen en tips, en zijn een verklarende woordenlijst en een lijst met nuttige adressen toegevoegd.
Ten slotte zijn er enkele vragenlijsten opgenomen waarmee mensen zelf kunnen testen in hoeverre ze klachten hebben die kunnen passen bij een persoonlijkheidsstoornis.




verder




Een persoonlijkheidsstoornis en nu


In dit boek leest u in heldere taal waarom iemand met een persoonlijkheidsstoornis 'zo is'. U krijgt inzicht in de symptomen en leest waarom een diagnose zo moeilijk te stellen is. Het hoofdstuk over behandeling is een echte eyeopener.

Auteur(s) : Dr. Moniek Thunnissen
Prijs : € 23,95
ISBN : 9789491549038