Auteur:
Dr. Leo van Deursen
 
In samenwerking met :  

Nederlandse Vereniging voor RugpatiŽnten De wervelkolom


lettergrootte: A  A  A
De ziekte van Bechterew

De ziekte van Bechterew is een reumatische aandoening, dus een vorm van reuma. Een andere naam ervoor is spondylitis ankylopoetica, wat staat voor ontsteking en verstijving van wervels, maar eigenlijk is er nog meer aan de hand en raken ook andere gewrichten ontstoken om vervolgens te verstijven.

Erfelijk
Men schat het voorkomen ervan op 2 per 1000 Nederlanders. Erfelijke factoren lijken een belangrijke rol te spelen. Wanneer iemand in de familie de ziekte van Bechterew heeft, wordt de kans om het te krijgen twintig maal groter. Het komt vaker voor bij mannen dan bij vrouwen en bij vrouwen verloopt de ziekte vaak ook milder. De oorzaak is onbekend, zoals trouwens ook bij alle andere vormen van reuma. Men denkt dat infecties in het lichaam, van darmen en urinewegen, aanleiding zouden kunnen zijn, maar vast staat dat een erfelijke factor, bekend als het Human Leucocyte Antigen of HLA B27, een rol speelt. Bij 90% van de patiënten komt deze factor voor. Mensen die dit HLA hebben, vertonen een grotere kans op het ontwikkelen van de ziekte, maar slechts een klein percentage krijgt de ziekte. Opvallend veel mensen met de ziekte van Bechterew hebben ook last van andere reumatische afwijkingen zoals Colitis Ulcerosa of de ziekte van Crohn. Mogelijk bestaat er een verband tussen darmproblemen en gewrichtsklachten.

Jonge mensen
De klachten beginnen vaak in het gebied van de bekkengewrichten, met wat vage uitstraling richting bovenbenen. Voor mij zijn een paar dingen erg opvallend bij deze aandoening. Het begint veelal bij jonge mensen (15 tot 30 jaar) die vooral klagen over nachtelijke pijn. Terwijl het overdag veelal redelijk goed gaat, worden ze ’s nachts wakker van de pijn en kunnen ze bijna niet meer in slaap komen. Het lijkt wel of ze de wekker erop gelijk kunnen zetten. Zonder pijn naar bed en twee uur later wakker van de pijn. De pijn lokaliseert zich vaak rond een bekkengewricht of in de heupregio. Het bijna gebruikelijke verhaal van pijn met zitten, staan, bukken en slenteren overdag ontbreekt. Ook hebben ze geen spit gehad. Misschien zit er al reuma in de familie?
Bij het lichamelijk onderzoek van deze nog veelal jonge mensen valt vaak maar weinig te vinden. Gek genoeg reageren ze opvallend goed op ontstekingsremmers, vooral op antireumatica. Eén of twee tabletjes, en de nachtelijke pijn kan weer voor dagen verdwenen zijn. In de praktijk gebruik ik dit verschijnsel dan ook vaak om de aandoening op het spoor te komen. Ook het feit dat gewrichtsmanipulaties hier veelal tijdelijk tot meer klachten leiden, is opvallend.

Verloop
In het begin van de ziekte is vooral sprake van pijnlijke gewrichtsontsteking. In de loop der jaren ontwikkelt zich dan stijfheid door de vergroeiing, artrose en ankylose. De gewrichtsklachten hebben vaak een springend karakter. Nu eens de pols, dan weer de enkel of knie, of onder de voet en dan weer het borstbeen dat pijnlijk is. Soms ontstaan geleidelijk zwellingen en vergroeiingen in deze gewrichten, maar dit hoeft lang niet altijd het geval te zijn. Zelfs oogontstekingen kunnen voorkomen. Naar schatting heeft 20-30% van de mensen met Bechterew soms last van een dergelijke oogontsteking of iridocyclitis. Het oog is rood, traant en is pijnlijk.
De ziekte van Bechterew wordt meestal pas laat onderkend, omdat bij lichamelijk onderzoek en op röntgenfoto’s in het begin meestal geen afwijkingen te vinden zijn. Later, wanneer de verstijving eenmaal een feit is, zijn de röntgenfoto’s overduidelijk en zijn bewegingen opvallend stijf, zodat de diagnose dan gemakkelijk gesteld wordt. Cynisch genoeg is dan de nachtelijke pijn vaak verdwenen.

Syndroom van Reiter
Een aandoening die erg veel gelijkenissen vertoont met de ziekte van Bechterew en er maar moeilijk van te onderscheiden valt is het syndroom van Reiter. Deze gewrichtsontsteking in samenhang met urineweginfectie, darmontsteking en oogvliesontsteking bij mannen tussen de 20 en 40 jaar, die meestal HLA B27 positief zijn, werd in 1916 door de Duitse legerarts Hans Reiter als soldatenziekte beschreven. Duidelijk is dat de aandoening erg veel overeenkomsten vertoont met Bechterew. Onduidelijk is of het onderscheid een meerwaarde bij de behandeling oplevert.



terug verder




Een steuntje in de rug


e-book

Prijs : € 14,99
ISBN : 9789491549120