Hartelijke dank voor uw bijdrage


Auteur:
Dr. Leo van Deursen
 
In samenwerking met :  

Nederlandse Vereniging voor Rugpatiënten De wervelkolom


lettergrootte: A  A  A
Mogelijke oorzaken van lage rugklachten

 
Over de mogelijke oorzaken van lage rugklachten is veel gespe-culeerd. Er zijn talloze gevallen onderzocht en daar zijn al net zo veel mogelijke oorzaken gevonden. Waddell (1987) vat al die mogelijke oorzaken samen onder de noemer biopsychosociale
oorzaken. Met bio- bedoelt hij dan de lichamelijke factoren als aanleg, stofwisseling, scheefstand, houding, zwangerschappen, maar ook voeding, beweging, roken en dergelijke. Psycho- staat voor spanning, stress, levensinstelling en tevredenheid, terwijl sociaal meer ingaat op iemands contacten naar buiten, zijn werk-omstandigheden, de zeggenschap over zijn werk en op omgevingsfactoren. Echt inzichtelijker wordt het daar in eerste instantie vaak niet van. Lange tijd zag men belasting als hoofdschuldige voor het krijgen van rugklachten en dit idee lijkt men nog steeds niet te hebben verlaten.
Figuur 3: Biopsychosociale oorzaken.

Gewijzigde inzichten
Sinds Nachemson in de jaren zestig de druk in de tussenwervelschijf wist te bepalen, dacht men de reden voor het ontstaan van rugklachten gevonden te hebben. Hoe hoger de druk in de tussenwervelschijf, hoe hoger de kans op rugklachten, zo veronderstelde men. Immers, de druk bij tillen, bukken, zitten en staan bleek erg hoog en bij liggen erg laag, en dit leek goed aan te sluiten bij de klachten van de patiënt. Om die reden werden tillen en bukken veroordeeld en werd liggen (lees bedrust) hét advies bij rugklachten.
Inmiddels is gebleken dat de druk bij lopen hoger is dan bij staan en zitten. Je zou verwachten dat het advies om te gaan liggen in dat geval tot verlichting van de klachten zou moeten leiden. Maar het tegengestelde is eerder het geval. ‘Als ik maar in beweging blijf dokter, dan gaat het wel’, vertellen rugpatiënten. Ze geven dus aan dat lopen meestal tot minder rugklachten leidt en dat hun klachten er zelfs vaak mee willen verdwijnen.
Toch hoort men in de praktijk ook dat zwaar tillen, sjouwen en tuinieren aanleiding tot rugklachten kunnen geven. Mogelijk dat dit alléén het geval is wanneer er al sprake is van een rugprobleem, zoals bij een beschadigde tussenwervelschijf. Immers, zouden wij anders gewichtheffen, krachttraining en fitness ook voor een gezonde rug niet moeten verbieden?

Figuur 4: Zweeds onderzoek van dr. Nachemson: aantal kilo’s druk op tussenwervelschijven in diverse lichaamshoudingen.

Anatomische indeling
In dit boek wordt onderkend dat psychische en sociale factoren lage rugklachten kunnen veroorzaken of in stand houden. Desondanks wordt er bij de indeling van de mogelijke oorzaken in eerste instantie gekozen voor een meer anatomische benadering. Uitgangspunt is dan de mogelijk aangedane structuur. Voor een deel is dit speculatief, omdat de werkelijke oorzaak van de meeste lage rugklachten (90-95%) nu eenmaal niet vaststaat.

Vanaf pagina 45 staat een overzicht van allerlei mogelijke structurele oorzaken. In dit overzicht vindt u aandoeningen die al als specifieke, lees ‘duidelijke’ oorzaken bekend staan evenals de min of meer ‘onduidelijke’, nog niet bewezen oorzaken van lage rugklachten. Deze oorzaken worden echter vaker genoemd en ook op grond van mijn persoonlijke ervaring komen ze zeker in aanmerking als bron van rugklachten. Dat hierover wisselend gedacht wordt, moge duidelijk zijn.




terug verder