Hartelijke dank voor uw bijdrage


Auteur:
Dr. Leo van Deursen
 
In samenwerking met :  

Nederlandse Vereniging voor Rugpatiënten De wervelkolom


lettergrootte: A  A  A
Zelfdiagnose: vragen stellen

 
Bij het vaststellen van de oorzaak van uw rugklachten, kunt u zelf al een heel eind komen voordat u een arts bezoekt. Dat kunt u doen door een aantal vragen te stellen die in dit hoofdstuk staan opgesomd. De antwoorden op de vragen, die u in het volgende hoofdstuk aantreft, verwijzen naar de mogelijke diagnose. De achtergrondinformatie en uitleg daarover kunt u dan weer nalezen in dit boek, wat de herkenbaarheid bij u dan weer kan vergroten.
Er bestaat een Duits gezegde dat zegt: ‘das Häufige ist häufig und das Seltene ist selten.’ Met andere woorden: zeldzame aandoeningen komen ook maar zelden voor! Hiermee moet u rekening houden wanneer u uw diagnose wilt stellen. U hebt meer kans op iets ‘alledaags’, dan op iets uitzonderlijks. Er zijn wel ‘witte raven’, maar die komen echt niet vaak voor.
Dit betekent echter ook: pijn in de rug mét een duidelijke uitstraling tot in de tenen is meestal een aandoening in de rug mét zenuwprikkeling, tot het tegendeel bewezen is.

Instructie
Beantwoord de vragen in de aangeboden volgorde. Zo gauw u een vraag met ‘ja’ kunt beantwoorden, bent u klaar met vragen stellen en bent u uitgekomen bij een antwoordnummer. Dit nummer verwijst naar het betreffende antwoord in het volgende hoofdstuk ‘Zelfdiagnose: antwoorden’. Dat antwoord geeft uitleg over uw aandoening die vervolgens verderop in het boek uitgebreider besproken wordt. Kunt u zich totaal niet herkennen in dit antwoord, ga dan terug naar de vraag die u met ‘ja’ beantwoord had en ga daar verder.

Vragenlijst
Lijst 1. U hebt rugklachten (met of zonder uitstraling) én……
• U bent sterk vermagerd, zonder het te willen:
zie antwoordnummer 1
• U bent boven de 50 á 55 jaar en hebt écht nog nooit eerder rugklachten gehad (vooral géén spit, ook niet toen u jong was):
zie antwoordnummer 2
• U slikt al langere tijd corticosteroïden:
zie antwoordnummer 3
• U hebt er koorts bij:
zie antwoordnummer 4
• U bent in verwachting en hebt nooit eerder rugklachten gehad: zie antwoordnummer 5
• U hebt vrijwel uitsluitend ’s nachts pijn:
zie antwoordnummer 6

Hebt u deze vragen met ‘nee’ beantwoord, maak dan een keuze uit de indeling van Lijst 2 en ga verder.

Lijst 2. U hebt rugklachten met...
• Uitstraling in bil en been tot in uw voet of tenen toe. Van belang is dus vooral hoe ver de uitstraling plaatsvindt. Echt tot in de voet of tenen? Dit geldt óók wanneer deze uitstraling maar af en toe of onder bepaalde omstandigheden optreedt, bijvoorbeeld alléén tijdens lopen of tijdens liggen.
Zo ja, ga verder met de vragen in Lijst 3.
• Mét uitstraling onder in de bil en vooral tot in de knieholte of de zijkant van de kuit, maar niet tot in uw voet(en) of tenen. Dit geldt óók wanneer dit maar af en toe of onder bepaalde omstandigheden het geval is, bijvoorbeeld tijdens zitten of staan en niet tijdens lopen, fietsen of liggen.
Zo ja, ga verder met de vragen onder Lijst 4.
• Mét uitstraling in de heupregio, lies, of in het bovenbeen of in de bilstreek. Er is dus geen sprake van verdere uitstraling in het hele been of in de kuit.
Zo ja, ga verder met de vragen onder Lijst 5.
• De pijn straalt niet uit maar blijft ergens in de rug zitten.
Zo ja, ga verder met de vragen onder Lijst 6.
Zo neen, ga verder met Lijst 7.

Lijst 3
• U hebt deze klachten sinds u hard op uw stuitje of billen gevallen bent:
zie antwoordnummer 27.
• Vooral met lopen en staan krijgt u pijn, die minder wordt bij bukken, hurken of zitten:
zie antwoordnummer 9.
• Het lijkt of u af en toe géén gevoel meer hebt in uw grote of kleine tenen. Misschien hebt u zelfs een klapvoet:
zie antwoordnummer 7.
• Met hoesten, niezen en persen schiet er pijn door uw rug en been, soms tot in uw tenen toe:
zie antwoordnummer 8.
• Vooral met zitten, staan en bukken krijgt u last van uw rug en been. De minste last hebt u tijdens lopen of fietsen:
zie antwoordnummer 10.

Of kies wat er het dichtste bij komt.


Lijst 4
• Vooral lopen lokt de klachten uit en die worden dan minder met zitten, hurken en bukken:
zie antwoordnummer 13.
• De pijn in de kuit kunt u opwekken door te bukken, uw hoofd te buigen of grote passen te maken, maar ook wanneer u liggend uw been naar boven strekt:
zie antwoordnummer 12.
• De pijn zit zowel onder in de bil als in het bovenbeen en in de knieholte of in de zijkant van het onderbeen:
zie antwoordnummer 14.
• De klachten worden vooral erger met langer zitten en staan en zijn nog het minste met lopen en fietsen:
zie antwoordnummer 11.

Of kies wat er het dichtste bij komt.

Lijst 5
• De pijn straalt uit tot aan uw knie en u hebt pijn bij hoesten, niezen en persen. Soms ervaart u een doof gevoel in de voorzijde en binnenkant van uw bovenbeen:
zie antwoordnummer 15.
• U hebt pijn in de heupregio, vooral tijdens het liggen op uw pijnlijke zij:
zie antwoordnummer 16.
• U hebt moeite met lopen en kunt niet meer helemaal rechtop lopen. Het lijkt wel of u steeds stijver geworden bent:
zie antwoordnummer 17.
• U hebt vooral last van pijn in uw lies en opzij op uw heup:
zie antwoordnummer 18.
• U hebt deze klachten sinds u hard op uw billen of stuitje gevallen bent:
zie antwoordnummer 19.

Of kies wat er het dichtste bij komt.

Lijst 6
• Het is ‘zo maar’ of na iets tillen in uw rug geschoten. U kon in het begin niet meer op of neer en misschien liep u wel helemaal scheef en krom. Misschien hebt u al vaker spit gehad, maar nu schiet het regelmatig zonder aanleiding in uw rug. Het lijkt wel steeds erger te worden:
zie antwoordnummers 20 en 21.
• Fietsen gaat best goed, maar wanneer u door een kuiltje fietst, krijgt u wel een fikse scheut in de rug, dus gaat u voortaan bij kuiltjes en hobbels maar liever uit het zadel:
zie antwoordnummer 21.
• U hebt wel vaker een wat stijve rug, maar wanneer u zich verstapt, krijgt u een ‘messteek’ in de rug:
zie antwoordnummer 21.
• U hebt alleen last na zwaardere rugbelasting: sjouwen, tuinieren en bijvoorbeeld daags na het hockeyen. Maar ook na een tijdje krom staan moet u ‘krikken’ om recht te komen:
zie antwoordnummer 22.
• Alleen bij het opstaan ’s morgens en later op de dag hebt u last van een stijve pijnlijke rug:
zie antwoordnummer 22.
• U hebt last in uw rug sinds u bent uitgegleden of gevallen:
zie antwoordnummer 19.
• Eigenlijk hebt u alleen ’s nachts en ’s morgens last:
zie antwoordnummers 6 en 23.
• De klachten zijn aansluitend na een operatie ontstaan:
zie antwoordnummer 24.
• Uw klachten zitten niet alleen in uw rug, maar ze zitten over heel uw lijf verspreid:
zie antwoordnummer 25.
• U bent zelfs al een paar maal aan uw rug geopereerd, maar desondanks wil het niet beter worden. Steeds komt het maar weer terug:
zie antwoordnummer 26.

Lijst 7
U hebt nog niets herkenbaars gevonden, maar de pijn zit vooral:
• precies in het midden bij de doornuitsteeksels (figuur 5, rode punten 1):
zie antwoordnummer 28.
• links of rechts van de wervels (figuur 5, rode punten 2):
zie antwoordnummer 29.
• links en/of rechts onder in de rug (figuur 5, rode punten 3), bij de knobbeltjes:
zie antwoordnummer 30.
• in een wat groter gebied links of rechts onder in de rug (figuur 5, grote rode cirkels 4):
zie antwoordnummer 31.

Figuur 5




terug verder