Bij veel mensen met schizofrenie zijn er enige tijd voor hun eerste psychose al voortekenen van de ziekte te zien geweest. Soms is dat al in de puberteit, zo rond het dertiende jaar, maar soms ook pas enkele weken of maanden voor de eerste psychose. De voortekenen kunnen zijn: terugtrekking uit contact met anderen, schuw gedrag, een beperkte of haperende communicatie, een buitensporige voorliefde voor magische denkbeelden en mystiek, paranormale of religieuze onderwerpen, een verwarde gedachtegang, concentratieproblemen, en dalende schoolprestaties. De eerste gedachte van de omgeving, ook van hulpverleners, is vaak dat het gewone problemen zijn die bij de leeftijd passen, zoals onzekerheid, niet goed in je vel zitten, moeite om zelfstandig te worden. Vaak lijken de eerste problemen op andere psychische aandoeningen, zoals een eet-, angst- of dwangstoornis of een depressie. De voortekenen van schizofrenie worden daarom nogal eens voor iets anders aangezien. Het is soms ook niet mogelijk deze voortekenen te onderscheiden van andere aandoeningen. Op dit moment wordt veel onderzoek gedaan naar vroegtijdige herkenning van voortekenen, omdat het belangrijk is de behandeling zo vroeg mogelijk te starten.