Hartelijke dank voor uw bijdrage


Auteur:
Drs. Bep Franke en dr. Jan Dirk Banga
 
In samenwerking met :  



lettergrootte: A  A  A
Wanneer is de bloeddruk te hoog?

Iemands bloeddruk kan nogal wisselen. De bloeddruk varieert immers gedurende de dag. 's Morgens vroeg en 's avonds is de bloeddruk vaak iets lager dan 's middags, maar bij het opstaan kan de bloeddruk snel stijgen. Spannen we ons in, dan stijgt de bloeddruk en bij rust daalt hij weer. Bij koud weer kan de bloeddruk hoger zijn dan normaal en ook als iemand zich gespannen voelt, stijgt de bloeddruk. Eén enkele meting is daarom niet voldoende om vast te stellen of iemand verhoogde bloeddruk heeft. Om een verhoogde bloeddruk vast te stellen, zijn dan ook meerdere metingen nodig in de spreekkamer, tijdens minimaal twee verschillende consulten. Sommige mensen hebben last van zogenoemde 'witte jassen hoge bloeddruk'. Zij zijn in de spreekkamer van een dokter zo opgewonden en zenuwachtig dat hun bloeddruk daardoor al gestegen is. Dan kan het nuttig zijn om in overleg met de behandelend arts thuis de bloeddruk te meten. Men spreekt van een hoge bloeddruk bij een systolische bloeddruk van 140 mmHg of hoger, en/of een diastolische bloeddruk van 90 mmHg of hoger.

Wat precies de oorzaak is van een hoge bloeddruk, is bij negen van de tien mensen met hoge bloeddruk niet bekend. Iemand kan jarenlang hoge bloeddruk hebben zonder dat hij of zij het zelf weet. Ze noemen hoge bloeddruk daarom ook wel de 'stille doder'. Soms beweren mensen dat ze van hoge bloeddruk nerveus worden, zich opgejaagd voelen en 's nachts niet kunnen slapen. Dat is een misvatting. Hoge bloeddruk veroorzaakt geen klachten.
Er zijn factoren die de kans op hoge bloeddruk verhogen. Dat zijn overgewicht, het eten van veel zout, overmatig alcoholgebruik en gebrek aan lichaamsbeweging. Ook stress wordt vaak als een risicofactor genoemd. Het is echter moeilijk om te meten hoeveel 'stress' iemand heeft. Ook de manier waarop mensen op stress reageren, kan heel verschillend zijn. Sommige mensen reageren op stress door meer te gaan snoepen, meer alcohol te drinken of meer te gaan roken. Dan is niet de stress zelf, maar het gedrag om de stress te verlichten, de oorzaak van het verhoogde risico (zie voor stress ook hoofdstuk 'Risico en risicofactoren').

Fig. 8a. De bloeddruk varieert gedurende de dag. De waarden voor een normale bloeddruk liggen binnen de grijze banden: de systolische bloeddruk of bovendruk binnen de bovenste grijze balk en de diastolische bloeddruk of onderdruk binnen de onderste grijze balk. Door de stippellijnen is de 24-uursperiode verdeeld in verschillende tijdsperioden. ’s Avonds daalt de bloeddruk, tijdens de nacht is de bloeddruk lager dan overdag en ’s morgens vroeg stijgt de bloeddruk weer.



Fig. 8b. Dit is een 24-uursbloeddrukregistratie van iemand die overdag een verhoogde bloeddruk heeft en ’s nachts een normale bloeddruk. Bij een 24-uursbloeddrukregistratie wordt de bloeddruk heel vaak gemeten, bijvoorbeeld iedere 10 of 30 minuten. De persoon zelf kan tijdens de metingen zijn normale dagelijkse bezigheden uitvoeren of slapen.



Fig. 8c. Dit is een 24-uursbloeddukregistratie van iemand met ‘witte jassen hoge bloeddruk’. De eerste metingen zijn tussen 12.00 en 13.00 uur verricht in de spreekkamer van de dokter. De patiënt was gespannen en had daardoor een verhoogde bloeddruk. Later ontspande de patiënt zich en daalde de bloeddruk tot normale waarden.



terug verder