Het eten van veel ongezonde vetten verhoogt het risico op hart- en vaatziekten met een kwart. Daar staat tegenover dat het eten van tweemaal per week vette vis het risico weer met een kwart vermindert. Wanneer zijn vetten gezond en wanneer ongezond?

Verzadigd vet
Bij vetten maken we onderscheid tussen verzadigde vetten, onverzadigde vetten en transvetten. Verzadigde vetten en transvetten behoren tot de ongezonde vetten. De derde regel in de schijf van vijf adviseert daarom om minder verzadigd vet te eten. Bij iemand die veel verzadigd vet eet, stijgt het gehalte aan cholesterol in het bloed en daarmee stijgt ook de kans op hart- en vaatziekten. Vetten die voornamelijk uit verzadigd vet bestaan, zijn meestal hard bij kamertemperatuur. Voedingsmiddelen met veel verzadigd vet zijn: roomboter, vaste bak- en braadvetten, gewone harde margarines, sommige plantaardige margarines, hard frituurvet, vet vlees en vette vleeswaren, volvette kaas, volle melk en volle melkproducten, koffiemelk en -poeder, imitatieslagroom, snacks, gebak en koek en chocolade.

Onverzadigd vet
Het eten van onverzadigde vetten leidt tot een daling van het cholesterolgehalte in het bloed. Hierdoor wordt de kans op hart- en vaatziekten kleiner. Er zijn verschillende soorten onverzadigde vetten. De onverzadigde vetten in vis verminderen de kans op ziekten van hart en bloedvaten ook nog via een andere manier, mogelijk door een gunstig effect op het hartritme. Daar komt het advies vandaan om per week twee keer vette vis te eten.
In tegenstelling tot de verzadigde vetten zijn onverzadigde vetten vloeibaar bij kamertemperatuur. Veel onverzadigde vetten zitten in: alle soorten olie, dieetmargarine, vloeibaar bak- en braadvet en vloeibaar frituurvet; sladressing op basis van olie; vette vis; noten zoals walnoten, pinda's, hazelnoten, amandelen, pindakaas en andere notenpasta's.

Transvet
Transvetten hebben hetzelfde nadelige effect op het cholesterolgehalte als verzadigde vetten. Ze komen van nature in kleine hoeveelheden voor in melk en vlees van herkauwers. Ze ontstaan echter vooral tijdens het industrieel bewerken van vetten, het zogenaamde harden. Bij het harden van vetten worden onverzadigde vetten omgezet in verzadigde vetten. De belangrijkste bronnen van transvetten zijn koekjes, gebak en producten in de horeca zoals frites die in harde vetten gefrituurd zijn.