Homocysteïne
Het onderzoek naar risicofactoren voor hart- en vaatziekten richt zich ook op het vinden van nieuwe risicofactoren. Het viel onderzoekers op dat kinderen met een aangeboren afwijking in de stofwisseling van homocysteïne, waarbij een heel hoge concentratie homocysteïne in het bloed ontstaat, vaak ernstige vaatproblemen hadden. Ze overleden al op jonge leeftijd aan een hart- of vaatziekte. Daardoor ontstond het idee dat ook een licht verhoogd gehalte aan homocysteïne (hyperhomocysteïnemie) in het bloed de oorzaak van vaatziekten zou kunnen zijn.
Homocysteïne is een aminozuur en aminozuren zijn de bouwstenen van eiwitten. Homocysteïne circuleert in het bloed. Een hoog homocysteïnegehalte is het gevolg van een verstoring van de stofwisseling van homocysteïne. Bij die stofwisseling spelen stoffen uit de voeding wel een belangrijke rol, namelijk foliumzuur en de vitamines B6 en B12. Bij een tekort van één of meer van deze vitamines verloopt de stofwisseling van homocysteïne niet goed. Daardoor kan een tekort aan deze vitamines in de voeding, vooral foliumzuur, leiden tot verhoogde homocysteïnewaarden in het bloed.

Uit epidemiologisch onderzoek blijkt dat hoe hoger het homocysteïnegehalte in het bloed is, hoe groter de kans is op slagaderverkalking. Homocysteïne is dus een risicofactor voor hart- en vaatziekten. Ook blijkt uit onderzoek dat het homocysteïnegehalte in het bloed kan dalen met behulp van foliumzuurtabletten (foliumzuur is vitamine B11), zo nodig aangevuld met tabletten met vitamine B12 en/of B6. Daarna moet onderzocht worden of het gebruik van tabletten met deze B-vitamines leidt tot een daling van de kans op hart- en vaatziekten. Het is tot nu toe niet aangetoond dat door het slikken van deze vitaminetabletten de kans op hart- en vaatziekten ook daalt. Op dit moment wordt hier nog meer onderzoek naar gedaan. Het is mogelijk dat uit het onderzoek blijkt dat de kans op hart- en vaatziekten niet daalt door het innemen van B-vitamines. Daarom kan het innemen van extra B-vitamines om de kans op hart- en vaatziekten te verminderen, anno 2005, niet worden aangeraden.

Stoffen die een rol spelen bij ontstekingsprocessen
De veranderingen in de vaatwand bij slagaderverkalking gaan gepaard met een soort ontstekingsproces. Tijdens ontstekingen neemt in het bloed de concentratie van stoffen toe die bij dat proces een rol spelen. Eén zo'n stof is een eiwit met de naam plasma C-reactive protein (CRP). Onderzoekers vroegen zich af of een stijging van de concentratie van CRP in het bloed zou wijzen op het opvlammen van het atherosclerotische proces. Daar zijn inderdaad aanwijzingen voor gevonden. Een hoog gehalte aan CRP in het bloed kan duiden op een dreigend hart- of herseninfarct. Verder onderzoek zal nog duidelijk moeten maken in hoeverre het bepalen van CRP kan helpen bij het opsporen van mensen met een hoog risico voor hart- en vaatziekten. Naast crp zijn er ook nog andere stoffen bekend die een rol spelen bij ontstekingsprocessen en waarvan wordt onderzocht of ze kunnen helpen bij het opsporen van een verhoogd risico op hart- en vaatziekten.